Phuba Laknak

Phuba Laknak

Sergeant Decker, ziangruangah hivek harsatnak a tong ti theilotu ralkap hlun putar cun, hnget zet ih a hngawng khittu hridai cu phelh tum in a talbuai rero. Siling ih hridai ah a thlai aw, a ke in zial a dai bannak ding ah zungpibok mallai a duh ih, a mit cu mak zetzet in an pawng kulko rero. Hridai ih khatlam cu siling ih khen mi thir-kual ihsin a fehtlang ih Hlazai Va in a khatlam zim a kai. Hlazai Va in hridai khatlam a dirh ruangah Decker cu thli lak ah a thlai aw.

Decker in a whiskey tam sawn cu a in zo, a hurnak rehtertu ih Hlazai Va a hman hnu ah tthang khat khal a itthat zo. Tu ahcun cumi pawl ih man cu riahsiatza tuarnak thawn a kuan rero. Natnak le thli hawp khoplonak cun Decker ih hmai cu sen tengteng, zoh se zet ah an canter. Thaw thaw thei sal ding ih talbuai in a kaa a ang rero. Cumi cu Hlazai Va in a hmuh tikah hridai cu a dir na deuhdeuh.

An pahnih lawng saloon ih pindan sia pakhat ah an um. Tlunta dot pindan a si ih, thil um sun khal cabuai hnin dualdo thei, ihkhun ih hman ding mi cangpawl tom pakhat le tleu le hlumnak petu ding lungmeihol pung khat lawng an an si.

Hridai in a hngawng a rek nat sinsin tikah Decker cun a ke thawn thli a saih ttuatto rero. Hlazai Va in a dirh mi hridai cu malte a thlah dor deuh ih, Decker ih ke in zial a dai ttiatto thei. Decker cun didirawk ih ding phah in, duham zet in thli a hawp.

Cu thluh ah, "Sui, sui ka lo pe ding," a ti.

Hlazai Va cun, "Mirang vek ka bang nan, nang ih sui kha ka hai lo. Kei hi Lakota Sioux, kum hleihnih lawng ka si lai ih na rak sualpi mi le na thah mi Indian nunau ka si," ti phah in, hridai cu a dirh vukvi sal.

"Na neh ka lo zawt vivo ih, tu ahcun na thi thlang ding."

"Ziangtik....ziang?" Decker cu a dang a pit.

"Shannon Horkuam. Kan khua.... kum sawmthum liam zo .... Mirang pawl nan ra .... nang, nang uico pa in hramlak ah i dirh lut."

Decker ih thaw a cem zik. Hlazai Va cu a hni. Hridai cu a dir so sal ih Decker cu thli lak ah a kai so. "Kei cu ka nung. Nang cu na thi ding. Mirang zate'n nan thi ding." Decker ih ke a tal nawn lo tikah Hlazai Va in a hridai cu a thlah ih, Decker ih ruak cu zial parah a tla.

Hlazai Va cu a tthilhtthiam ih hridai a phelh. Miruak cu tukvirh lam ah a hnuk. Inn karlak lamzin a vun bih hnu ah tukvirh cu a on vukvi. Miruak cu a kut thawn thei le thei lo'n a cawi ih tukvirh ihsin thli lak ah a hlon. Inn dot thum ihsi miruak a tlak lai le leilung ih a vung thlen lai cu hni siamsiam in a zoh.

Lungmeihol alh tleu riari ahcun Hlazai Va cun leivut kai miammi a hnipuan pawl, Mirang pai' angki le bawngbi pawl a la. Cu thluh ah pindan ihsin a rang thei tawk in a suak. Kaililawn ihsin a ttum suk ih, varanda ah a va suak.

A rangpi cu a hrennak  a phelh ih a parah a khir so. A rang cu vorhlam ih a herter hnu ah, inn karlak lamzin cu a zoh. Vok pathum in miruak cu an hnim rero ih, uico tumpi pahnih in miruak cu an bottthet rero.

Hlazai Va in a rang cu khatlam ah a herter sal ih, na nawn ih a sirh hnu ah Shannon Kham timi khua cu a suahsan. Shannon Kham khawpi hi tuihlan ah khawte a rak si ih, khaw sung ih nunau le nauhak pawl cu Mirang ralkap pawl in lainatnak tel riai lo ih an sualpi le an rak thahnak hmun a rak si.

Khawpi hnar lan kham zim ih tto mi farkung tluan pawl kiangah a rangpi cu a cawlhter. Kham hnuai ahcun tiluang a cak zet mi tiva pakhat a um. Ziang ka tuah ding ti a ruat rero. Mirang vekin a um hrih ding maw, a minung pawl hnenah a tlung ding maw, asilole tive ah a dawp thla ding ih, ralttha zet ih a rak thitu a miphun ralhrang pawl hnenah a feh ding, timi a ruat rero.

Do an tuar lai kha a vun mitthlam sal. Mirang ralbawi ih ho mi ralkap tampi an ra feh, ralbawi in hramlak ah a dirh phei, a hnipuan a hlitsak, a sualpi hnu ah, kham zim ah a hruai ih, thli dai zet le tidai vut zet ah a tul thlak.

Mirang vekih thuamawk a olsam zia a vun ruat lala ih a hnih a suak. Saloon ah aipuang zet in a feh, Decker a thlem ih, whiskey lang khat an in tlang. Cuvial a si men.

Kum 12 a si lai ih rak thah mi Hlazai Va hin, can remcang vei khat ngah sal thei ding in Ziangkim-ti-thei Thlarau hnenah a rak dil. Kan dunglam kum 18 ahkhan Lakota ralhrang pakhat dinhmun in nun thar a thok. Ziangvek in khawpi tenau pawl kan do neh ding ih, mirang pawl kan that ding ti a thiam lohli mai. A hrinhnam pawl in a ttul mi tthate'n an zirh.

Tu ahcun a rangpi to in tlang hnuailam ah a suk ih, hramlak ah a lut. Himi can ah, a nun vei hnihnak hi cu Decker thah lawng men ih cem ding a si lo ti a thei. Mirang pawl thah ding thu ahcun ttha zet ih zir ngah zo a si ih, diknak timi khal a thlenter thluh hrih lo. Mirang zate'n pialrang ih a kuat thluh hlan ahcun diknak timi a thleng lo ding ti a thei. Cumi diknak thlenter cu a duh mi a si.

A rangpi cu a sirh ih, cak zet in a tlan zurzo.

Hminsin: Janett L. Grady ih "Squaw Cometh" leh mi a si.

Thinlung Thlengawknak

Thinlung Thlengawknak

Bank ah minung malte lawng an um. Cumi cu thil ttha a si tiah Frank cun a ruat. A kiangnai ih rak um vetu sualnak nei lo minung pawl tuahmawh le thah tel ding a duh lo. Asinan a tontehnak ihsin Russell cun cuvek tuah khal a poisa lo ti a thei zo. Russell cu uico fa sualral ngaingai a si ih, hivek thil ahcun amah zohtu cu a kap that cih mai ttheu. Russell in a meithal a phorh vete'n, lo theih lo in, mi pakhat cu a thi ringring. Frank hin tu ih a ttuanrelpi thawn rak kop aw lo sawn sehla ti hi vei tampi a ruat dah zo. Asinan, lothlo tlangval pakhat ihsin sualbuartu (criminal) pakhat hung si thutthi hi thilthleng zamrang tuk a si ruangah, amah le mah a theihawk hlan ah raltho pakhat a rak si ziar zo.

Lut theih lo ding ih tuah mi tukvirh pakhat ihsin, pitar pakhat in bank ih paisa suah le cohlangtu pakhat a be rero. Pitar cu a ttuak a par zo ih, a hnipuan cu an hlun in an ttet zo ko nan, an thiangfai in an rem thlepthli. Cui' pitar a hmuh tikah Frank cun a nu a vun mang. Cutikah Frank cun an inn a vun ngai thutthi. Pitar in Frank ih a zoh kha a hmu ih, hni siamsi in a zoh kir ve. Pitar cun a mitkharh tlun ihsi zoh phah in, "Na sunttha maw, valte," tiah aw tthia derdo in a sut.

"Aw, sunttha, ka pi," tiah Frank cun a lukhum parh malte khai phah in a sawn. Khawdang a tang lohli ih nuamte'n a feh. A dunglam ihsin pitar in a zoh ti a thei. Pitar in ziangtin i ruat ding timi a vun ngaihtuah lohli. A kut khatlam in a khabe tluan a cul ih, a bianghmul eng pawl a tham. A hmul pawl met an cu tuk ih, an luan zo lam. A hnipuan an bal, a but kedil khal an pop thluh zo ih, zarh khat sung a bual aw lo zo fawn. Pitar cun mi hlolak suaksual ah a ruat tengteng ding. Curuangah tthat cuhnak awkam a hmang a si ding. Ziangtivek in a ruat thei lai pei? Pitar cun a zangfak tla a si thei ko. Asile, pitar ih mit ah riahsiatnak hmuithlam a hmu ngah maw? Thinlung talbuai zet in a kut khatlam cu a pistol bawm parah a vun ret. A meithal cu a thiangfai in, tthatei' kilkhawi mi a si. Ziangahtile Frank ih thil man nei a neih mi um sun a si. Pitar cu a zoh sal. Cutikah Frank cun amah le mah a hmu fiang aw. Rukru a rak si ttheu nan, tualthattu cu a si hrih lo.

Vei khat lai ahcun Russell le raltho dang pawl cu a rak ngaisang hai zet. Asinan a rei hlan ah an porhawknak pawl cu ziangvek a si timi thudik a thei ngah sal. Russell cun kum hleinga a si kum ah mi a that hmaisabik. Dallas ih zu dawr leng ah zuri pakhat a rak that. A thah mi pai' thluak leilung ih an tlak darh thlukthlo lai a rel tinte'n Russell cu a hni ttheu.

Russell in a zoh ringring ti Frank cun a thei. Ziang a tuah tum ti theih a duh ti khal a mitmeng ah a lang.  An rualpi pakhat khal Russell cun a thlingthla rero. Frank cu bank kiltu pawl cingfel ding ih an khawkham mi asinan, pitar in a thinlung a buaiter. Amahte'n, "Sala, ziang ka cang?" tiah a sut aw. Tui ttum ahhin bank sunglam ih ttuanvo la ding ih a pumpekawk hi a ti sual tla a si thei men.

"Valte, maw – Valte."

Frank cu dunglam a her tikah pitar ttuak-par thawn hmaton in an ding ti a hmu. Pitar cun a kut hreu ttengti le raam diadi thawn dollar fang khat ca pahnih le pia mallai a keng. Cule hni siamsi phah in Frank cu dollar fang khat ca pakhat a pe.

Frank cu cui thil ruangah a mang a bang thutthi ih, "Si lo e, ka pi," tiah a sawn. "Na paisa ka la thei lo." Asinan a ttongkam pawl cu sullam an nei lo ti a thei thutthi sal. Ziangahtile, bank ih paisa zate'n la thluh ding ih ra feh an si. A mithmai cu ningzah ruangah a hung sen thluh.

Pitar cun, "Phan ding a um lo. Ningzah ding khal a um lo. Ttul mamawh lai ah ningzah ding a si lo. La ko aw."

Frank in pitar ih lu tlun zawn a zoh rual ciah ah Russell in a meithal a phorh ti a hmu.

"Russell!" tiah Frank cun manhlap zet in a ko. "Russell!" A aw cun pindan sungih aw dang hmuahhmuah a khuh thluh.

Tiar aw cia ih pistol kengtu Russell cun a kiangkap cu ningzak zet in a zoh kual.

Frank cu pitar ih dung ah a feh ih, an rualpi pakhat le Russel karlak ah a va ding. "Kan suak sal ding, Russell," ti ih a ttong lai amahte a thei aw.

"Na thluak a hlo mawsi, naupa?" Russell cun a kawk. "Hnattuan ding in kan ra ih, kan ttheh hlan ahcun hitawk hi kan suah san lo ding."

Frank cun thinheng zet in, "Tu ah kan suak ding," tiah a auh ve. Bank cu a suam thei lo, a rualpi ih an suam ding khal a duh lo. Cui' ramsa siava in meithal a kah puak ding cu a duh lo. Tu ahcun si hlah seh. Frank cun a ruat thei mi thil um sun a vun tuah – a meithal a phawi. Russell cu a kah a ttul hmel in a thei. An rualpa cun Frank ih tuah tum mi cu a mithmai ihsin a theithiam a si tengteng ding. Frank in Russell zawn ih a meithal a thlir man hlan ah, an rualpa cun meithal a hmet puak. Cerek pi pakhat cu Frank ih liang ah a ra lut. Frank cu a tlu ih, can cu nuamnaite'n a her cuarco hngal mai. Asinan a netnak ah a meithal a hun thlir sal ih Russell a tin ttentto. Meithal a hmeh puak rual ah a kut cu a tlir dutdi. Cerek sa vohvo pakhat a taksa sungih a ra lut sal tikah natnak in a taksa a fang kual. Asinan a meithal cu hmeh puak thei sal a tum.

Frank cun zial ah a to ti a hmu aw. Danglam a ti aw zet. Ziangahtile a hung thawh lai a thei aw lo. A khatlam ahcun Russell cu bank zial parah kut-ke kak derder in a ril ih thaw a nei nawn lo. Vei khat lai ih a hna a rak umnak ah kua pakhat a um ih, thisen an put zurzo. Frank cun hung din a tum. Asinan a taksa in a beiseinak an thlun thei nawn lo. A meithal cu a bawm ih vun san a duh. Asinan a meithal cu lungruh zet in a kut dingder parah an bet eu-eu. A nunu cu mitthli thawn a lu tlun ah a rung kun. Ziangtin simaw, a nu cun a kut ah dollar fang khat hnah a keng. Cumi cun a nu in a siar sak dah mi bible cang a vun mangsuakter: Cule nuhmei farah zet pakhat in (thawhhlawm ah) paisa pia hnih te a thlak mi kha a hmu. Jesuh in, "Fiangte in ka lo sim: hi nuhmei nu hin midang hmuahhmuah hnakin tam sawn a pek a si. Ziangahtile midang pawl cun an neih mi sungih a hleifuan kha an pek; sikhalsehla hi nuhmei nu cu farahte asinain a nunnak ding ih a neih mi kha a zate in a pek a si," tiah ti.

Hminsin: Paul Peppers ih "A Change of Heart" leh mi a si.

Ui Aa Donaldson

Ui Aa Donaldson

Tui zing ka hung thawh ah tuini hi ka thih ding ni a si ti’n i sim awla cun ka lo hnihsan nasa ding. Nisuahlam ramkulh pawl in Nitlaklam Thingtlang Suaksawlol Hmunram ti ih kawh nuam an ti ttheu mi hi tu ahcun a danglam ve thok thlang.

Cennak ding khawpi le hmun nuam taktak an um ve thlang. Dan thuneihnak tiang a um thlang ih, kan khawpi tenau Pinewood ah phei cun nuamsa zet in dan hnuai ah na tlangleng thei zo.

Nikhua a hlum tuk ruangah, Putar Mac ih zu dawr ah ka taw le tohkham erh aw zik ko in ka to cuahco. Khaw sung ih midang hmuahhmuah cu hnattuan an cawl thluh. Asinan Putar Mac cun a beer daitertu ding vur a nei ttha zet lai.

Kan khua hi inn tumpi pakhat tluk a si ruangah mi pakhatkhat a ra thlen tikah, kan zate’n kan rak zoh thluh thei ih, kan zoh khal a ttul.

Tohkham ah rem zet ih ka to cia ruangah, a ra thlengtu cu Ui Aa Donaldson a si an ti tikah ka hni leuleu. Taktak ahcun, Ui Aa hin mi sual ding a hawl mi a si.

A hmin cu Ui Aa Donaldson a si thu in sim tikah, awn-au a reh khepkhep ih zohman cangvai lo in an um thluh mai.

“Buai bet ka paih nawn lo, asinan buai lo theih lo a si ahcun ka huam ko,” a ti. A hmaisa bik ah Putar Mac a ti buai. Ui Aa cun zu tha cak zet in a duh. Asinan Putar Mac cun cuvek zu cu mikhual a pe dah lo. Anih cun an in thei tawk ziangtluk a si ti a theih mi lawng a zawrh ttheu.

“Fim cuh duh hlah! Hinah lo kap thlu cih sehla a ttha ding a.” A hman tum mi pistol cu a hmuh. Cuvek pistol cu ka rak hmu dah lo lawlaw. Vei khat hman kap puak hrih lo mi a bang.

Kan mifel Sheriff Roy Woods a hung ding ih, a ttuanvo a si vekin kahawk ding thuhla cu a cingfel.

“Hinah cun si hlah seh. Si hlah seh aw, Pu,” tiah Sheriff cun a sim.

“Dan Milai, ni ling lak khal ah mi ka that thei ko.”

Kei cun ka tohkham ah hahdamtei’ to in, “Ziangah a leng ah na va suak mai lo?” ka rak ti ve.

“Zo ka si ti na thei lo maw? Ui Aa Donaldson ka si hi!” tiah a hro in i hro.

“Si tuk e,” tiah ka sawn ve.

Sangka sirh ong phah in, “Mi na mangtthat tanak ding le na meithal na timlamnak ding ah minute hnih ka lo pe ding. Cu thluh cun na ra suah a ttha sawn ding,” tiah i auh ta.

Mit hmuahhmuah in keimah in zoh thluh. Annie ih mit cu a riahse bik an si. “Aw, duhnungza Annie, ka kum hi rak no lai deuh sehla cun, ka vakvai nawn lo nasa ding. Na kum a kim vete’n nupi ah ka lo nei cih ding.”

“Joshua, ti hlah aw. Kan lo dinpi ding. Kan zate’n in that thei lo. Cerek paruk lawng a nei.”

Malte ka hni thutthi. Joshua ti ih kawh hi ziangruangah ka ngaina ti ka thei lo. Duhnungza Annie ih hmur ihsi a ra suah tikah leitlun ih duhdawtnak hmuahhmuah komkhawm mi hmin ah a cang vekin ka thei.

Kei cun, “Annie, cerek paruk cu a tam tuk. Cu bet ah, ka ttih lo si lawm,” ka ti.

“Bawipai’ hmin hi a ka sal maimai nawn lo ding ti’n ka tiamkam zo. Asinan Jesuh Khrih hmin sal in ka lo sut. Ui Aa Donaldson hi zo a si ti na thei lo maw si Joshua?” tiah Sheriff cun i sut.

Pindan sung cu a buai ruiro. Mi tinkim in Ui Aa Donaldson thawn pehpar ih an theih mi thuhla siava bik cu sim in tum thluh cio.

Thil siava hlir. Thah cihmihawknak, thinthir riai lo ih mi thahnak a tel ringring mi rukruknak sualral pawl hlir. In sim mi zate’n zan simpi tiang in itthat lo’n i rak tuah ttheutu an si ko. In simtu pawl cun huatnak awphawi le ttihnak awphawi hlir in an ttong. Asinan ngaisan upatnak cu tthimte tia khal a tel lo. An zate’n an duh mi cu Ui Aa in a ra pan lo ding, asilole, a rei hlan ih a thih ding a si.

Tu ahcun an lak ah Ui Aa cu a ra thleng.

Sheriff in a pistol i san siang lo. Kei cun Pinewood khua ih ka ra um hnu, kum khat lai cu pistol ka pai lo zo. Tuini tiang ahcun pistol neih khal a ttul hrih lo rengreng.

Annie cu ka kor ban a pawk eu-eu.

“Hriamhrei nei lo mi pakhat kap thluktertu ah na cang lo ding maw?” tiah Sheriff cu ka sut. I zoh cuahco lawk ih, a pistol bawm cu a phelh. Cu thluh ah a arsi (thuneihnak neitu sinak) cu ka kor ah a ben.

“Dan vekah cang seh. Himi arsi na ben ahcun a lo that asile, amah hual ding in Marshall zate’n an ra pok cih ding.”

“A ttha vio lo ding sawm?” tiah dimte’n ka ttong.

Ka tuar dah mi hmuahhmuah hnak in khua a hlum cuang in ka thei. Taktak ahcun zanriah ei a cu zik thlang ih ka khuasik sehla a awmang sawn nan. Asinan ni cu sundir vekin a ling in ka thei. Nisuahlam ihsin Nitlaklam (Cowboy tuallennak) ah i rak thlentertu kha ziang a si ta? Relhnak le humhimtu an tam tuk maw? Cuti cu a si thei lo ding.

Hmatontu ding mi dang zohman an um lo can ahcun a poktu si hi phur a um cuang zet a bang. Asinan dan pahbaltu le zangfahnak neilotu ah na cang cih. Buainak cu a zate’n nangmai ta ah ruat in na phur ah a cang. Phenthlam hnuai ih um lo hmuahhmuah in nangmai parah an tthum aw. Cule, midang hmuah cu nangmai ni tleu hnuai ih leng an si ruangah na parah leiba an nei vekin na ruat aw ttheu.

“Ttihhrut tuk lawmam cu na rak si lo hi.”

Ka dam sungah cu hnak ih cibainak awkam ttha zetzet ka rak thei ttheu. Lamzin ahcun amah hmaton in ka ding. A lukhum phenthlam hnuai ah nautat hnih in a hni. Ka kutzung pawl cu kirikza ding ih i ti hrim vek in a tuah.

“Hmin pakhat neih na duh taktak maw?” tiah ka sut.

“Hmin ka neih zo hi,” tiah thunei zet awphawi thawn a ttong. Cun, vei le khat ah nasate’n a hni ciamco. “Ui Aa Donaldson ih thuhla na theih lo ruangah zangfahnak ngah na beisei mawsi?”

“Ka rak thei dah ko,” tiah ka sim ve.

A pistol a phawi ih, a kap puak. Asinan dunglam ah a tlu cuarco, ziangahtile ka ttong hlan ihsin ka kap hmaisa sawn zo.

Mi ka that lala hi ka mang a bang. Ziangruangah mi thah bansan ka duh ih, pistol zangte hmeh sal ka duh lo ti ka vun thei thar sal lala.

“Ui Aa Donaldson na that ngah zo.”

Sheriff Roy Woods cu ka hnenah a ra tlan ih ka zaang beng thektho phah in, “Laksawng ci khatkhat na ngah tengteng ding ka ti ngam! Annie, thuhla hei than hai aw! Ui Aa kan that ngah zo!”

Au thawm phunphun ring celcel in an um. Asinan leilung ih riltu cu Ui Aa Donaldson a si lo ti ka thei. Ziangahtile, Ui Aa Donaldson cu a ke in a ding lai ih, a ke cu ka but sungah a um. Tuini tiang ih ka thuhla an rel mi hi cu rem tthat le a thar ih tuah tthat sal theih an si nawn lo. Asinan thudik pakhat cu, hitawk minung pawl hi ka ngaina in ka duhdawt, timi a si. Curuangah Ui Aa Donaldson timi, mi suaksual ih in ruat ding hnak in, mi ttha ah in ruat hi ka duh.

Hitawk hmun ahcun Joshua ka si ih, Ui Aa Donaldson cu a thi zo.

A thih lai khal ka mit rori in ka hmu.

Hminsin: Daniel J. Kirk ih “Mad Dog Donaldson” leh mi a si.

Mi Thah Huam Pa

Mi Thah Huam Pa

Gabe Engels cun a ai mi meisa alh hliau ding in funghreu thawn a tok. Cu phah ah khatlam pai' theih ding tawk aw thawn, "Khawthim lak ahkhan na um ringring ding maw? Khawfi in tla na hiar lo sawm?" a hi ti.

Ke rit zet kar awn lak ah lungte ril khelkho le thinghnge ro kiak awn a hung um. "Na khel ih puak-ruk par ihsin na kut kha la awla khawfi cu ka ra in mai thei."

Gabe in a liang zawn ah a kut a thlir. "A si ahcun ra suak aw. Zohman kap ka tum lo hokhaw."

"Hrampi an awn sulhso ih meisa tleu ri ah mi pakhat a ra lang. Tthuktthun aw phah in Gabe cu a zoh cuarci. "Lo kap thah ka tum ding ti na phang lo maw?" A ttong cu dang ro nawn ih hnih awn in a thlun.

Gabe cun a cawn parah a kut a thla ih, a lu a thing. "Tlang hnuai ih na um lai ihsin ka lo hmu zo. Ralthuam na nei lo ti ka thei."

Cu pa cu a hni khukkhi lala. Gabe ih kiang ah a ra ih totuk in a ra to. Vantau in thingkung umnak lam a zoh. "Khawthim lakih um kha keimah ka si lo pang thei ti na ruat lo maw? Indian pacang relhthup tla a si thei lo maw?"

"Nangmah na si ti ka thei ko. Nang hi Indian hnakin na rim a se sawn si lawm." A ketli a la ih khawfi a thlet hnu ah cu pa cu a pe.

"Ka hmin cu Saunders a si," ti ah cu pa cun, a kut khatlam in khawfi no la phah le cibai ding ih a kut khatlam san phah in a sim. Khawfi cu a in, a dawlh ih diriam zet in a thawpi a thaw. "A va thaw tak em."

"Meisa kiang ih thirbel ahkhan pe-sen le sang-phek an um. Na duh ahcun na ei thei. Kei cu ka pum a puar zo."

"Pu, tirhsiannak maksak a si zik cu. Ni hnih-thum sung cu zianghman ka ei lo zo."

Meisa tleu ahcun Gabe in cu pa cu a thlithlai rero. Saunders cu mi niam, taksa khawngkham hnget tthultthi le sam sen ferfi mallai nei, vun raam duadi a si. A lu ahcun, thlanhri ih ciah ngeu mi le hnawh hnuaphni deuh lukhum parh-hlai a khum. Flannel angki, a khuk khatlam pop zo mi bawngbi sia, le ke-tthiah ih feh thawn danglam nawn hrot lo ding mi but ttet zet a hruh. A hnipuan zate'n cu zat cu a si. Gabe ih pek mi kheng cu a la vukvi ih, sehal rilrawng bang in rawl cu a ei ttuatto.

Gabe in, "Na thuhla i sim thei maw, rualpa?" tiah a sut.

Saunders cu a rawl tthial lai a cawl, Gabe cu a zoh cuauci ih, thawpi sah zet vei khat a thaw lawk. Cu thluh ah, "Vanduainak maktara ka tong," a ti.

Gabe cun a lu a sut. "Na ton hmel ka ti tho. Meithal na nei lo, ke-tthiah in a thup a thiar in na tawivak, hivek zan khawsik zet lak ah a lo tuam hlumtu ding kortlunthuah le puan khal na nei lo. Kei khal in khavek dinhmun kha vanduainak maktara ti ciah in ka ko. Cuvek vanduainak tong rero cing in hitawk tlangtluan ih na nun khawsuah hi mangbangza khal a si. Ka riahbuk ih na ra bah cuapco hi cu sehal vannei taktak na si."

Saunders cun Gabe cu rinhlelhnak mit thawn a zoh. Cule, sang phel thawn pe-sen nenang um sun cu a hrut khawm ih a ei. "In mikhual tthatnak parah ka lung a awi," tiah a ka sungih rawl um lai thawn fiang hnai lo in a ttong buahbo.

"Ke neih mi thil hi midang hlawm ding ah ka tirh a fak lo. Asinan na lungawinak cu ka theih hiar mi thuhla i simnak thawn i rul thei. Hivek dinhmun ah ziang in a lo thlenter?"

"Suam ka tuar."

"Suam na tuar cu a si ko. Asinan a mawhtui' um dan a fiangfel lo."

"Na thei duh bet maw?" tiah Saunders cun Gabe zoh phah in a sut. A mit cu meisa eng ah an tle kelkel.

"Tu fang ah hlimawkternak dang kan neih ual lo. Na thuhla cu komhlimawknak ah a ttha ding."

"Hlimnak thlentu thuhla a si lo ti ka lo sim cia."

"Thuanthu timi cu theih hiar a um sung ahcun, hlimnak thlentu a si kherkher a ttul lo pi."

Saunders in a zalte ihsin vainim paw thawi tuah mi kuak dawng kawlawng a phorh ih, Gabe ih hmuh ding in a tuah. "Kuhsi na neih ahcun ka thuanthu lo sim khal ka huam deuh ding."

Gabe in a zal a pur. An pahnih in an kuak dawng ah kuhsi an thun. Diriam zet ih mallai an pak vuahvo hnu ah Saunders in, "Rualpi ti ih ka rak ruat mi pakhat thawn beiseinak nasa zet nei in hna kan rak ttuan. Kan nauhak lai ihsi thei aw cia kan si ih, hitawk hmun ah neihnunnak hawl in kan ra tlang. Kei cun Charley cu i bumtu a si ding ti'n ka rak ringhlel dah lo hrimhrim."

"A lo bum tinak maw?"

"Bum e." Saunders cun a kuak a pak khu hluarhlo sal ih, meisa a zoh cuarci lawk. Tlang parah sehal pakhat a hung hai ih, sehal dang pakhat in a rak sawn ve.

"I sim bet lo ding maw?" Gabe in a hngak cawk nawn lo ruangah a sut.

Saunders cun a lu a sut. "A tir ahcun kan van a ttha ve pam. Lian ding khop cu a si lo nan. Asinan kan ngah mi thawn inn ah tlung in, hnattuan hramthawhnak ah hmang sehla, mi neinung hung theihnak ding khop sui hraw cu kan ngah. Kei cun cuti ih tuah cu ka duh mi a si. Asinan Charley cu sui duh luar nat a nei. Inn ih tlun ding cu a rel hman a duh lo. Curuangah ka um ve hrih lawk. Asinan kan sui khur ih sui an cem tikah anih cu a duh-am sinsin."

"Kan ngah tawk ah lungawi in, kan tlun a ttha ti a pom theinak ding ah ka sim rero." Saunders cun a thawpi a thaw ih, a inntek cu riahsiat mitmeng thawn a zoh lawk. "Mi tthenkhat hi cu duh khop ti an nei thei lo hrimhrim a rak si. Charley khal cuvek minung a si. Anih cun sui khur dang kan hawl hmuh theinak ding ah kan ngah cia mi cu sum-hram ah hmang ding in thu a botcat.

"Cule, ziang a tuah?"

Saunders cun a thawpi a thaw lala. "Meithal in i tin ih, kan neih mi ziangkim la thluh in a tlan hlo male, rualpa. Thingkung pakhat ah i hren ta. Ka sen tthianrual in thil ruk lawng duh in mi thah a huam lo ruangah ka van a ttha ti khal in ruat theih a si."

"Na luat thei sal tinak maw?"

Saunders cu dang ro nawn in, ringpi'n a hni. "Hitawk ih ka um hi, si ko lo maw? Luat thei ding ih ka talbuai rei le har zia cu a cipciar in ka lo sim lo ding. Thingkung ihsi ka talsuah thei tikah phuba la ding in ka tiamkam cih. Cumi ihsin tu tiang a neh ka zawt. Ka hmuh neta bik ahcun himi tlangtluan ah a hung kai so. Anih rang thawn a si ih, kei cu ke in ka si ruangah hitawk ka hung thlen har deuhnak a si."

Gabe cu a hni. "Si ngai tak. Asinan na ral cu na dawi thlun bet a ttul lo ti ka lo sim a ttha in ka thei. Kan rak pal mi tlangmual neta bik ahkhan phum a si zo."

Saunders cun a lu a sut. "Ka thei ko. Na rang lak ah a rang ka hmu. Na that ti aw?"

"That e. Phuba na lak buai ttul lo ding in ka lo hum a si hi."

"Cumi tuah theinak canvo na nei lo."

Gabe cun, "A si thei," tiah a liang comter hrim phah in a sawn. "Asinan tualthattu si lo ding in ka lo humhim ti cu na theithiam men thei."

"Na thah ahcun a phurh mi sui khal na nei tengteng ding."

"Nei e."

"Cumi cu i pek kir ahcun na parah ka lung a awi zet ding ih, keimai lamzin ah ka feh mai ding."

"Ka siang lo."

"Keimai' ta diktak a si."

Gabe cun a lu a thing. "Na hnen si lo in, a hnen ihsin ka lak mi a si. Curuangah keimai ta a si. Na parah ziangvek siatnak hman ka thlenter lo. It huahhi awla, thaizing ah a dangdang ah kan feh ding. Ruat buai duh hlah."

Ttong lo in an um lawk ih, sehal pakhat ai awn a rung thang ual-o. Cu thluh ah Saunders cun, "Phuba lak i dawnkham zo. Asinan ka neihsiah cu i long thei lo ding."

Gabe cu a ding. Saunders cu suk zoh in a zoh. "Na rualpa cu thil ruk lawng a huam ih, mi thah a huam lo. Kei cu ruk le thah a pahnih in ka huam. A tak ih thlenter ding in i coktho aw hlah." Khatlam ah a her ih fehsuah a tum.

Thir awn tthektthi a um ih Gabe cu dunglam ah a her vukvi.

Saunders in hlan san pistol fung tawi thawn amah a rak tin kha a hmu ih, "Khuitawk ta si na ngah?" tiah a sut.

"Ka but sung ihta. Thil na ti dik ciah lo ti aw?"

"Sala uico!"

Gabe cun a pistol a vun phawi. Asinan Saunders ih pistol a puak ih Gabe ih awm ah cerek a lut.

Gabe ih mit a thim cuahco lai ah, a tlun ah Saunders a ra ding. "Ka rualpa vek ka si lo. Kei cu ka neih mi la ding ah mi thah ka huam hokhaw."

Hminsin: J. R. Lindermuth ih "A Man Willing To Kill" leh mi a si.

Dikfelnak cu Awnau A Nei Lo

Dikfelnak cu Awn-au A Nei Lo

Thawmvang reh reprep lak ah ka pumpi awn ka thei. Asinan thawmvang a reh reprep ngai maw? Reh reprep timi cu zianghman a thleng lo tinak a si. Asinan tu can ahhin thil thleng an um rero ti ka thei.

Hlaral ah tlangleng ra lai maw, fehsuak lam si maw ih awn dimte ka thei. Lamzin khatlam hotel ah mi pakhat a hngawk rero ih, thawnginn phar run hrantu thli awn khal ka thei fawn.

Hivek hi mi tam sawn cun thawmvang a reh reprep an ti ttheu.

Asinan cui’ thawmvang reh reprep cu a cem cih. Rangleng pakhat a ra ding ih, hriak hnih lo mi rangleng sangka awn ttutto ong phah in minung mallai an ra ttum.

“Tho aw!”

Ka umnak thawnginn ihsin lamzin ah in dirhsuak. Zan khawthim mepmep a si ih, arsi khal hmuh ding pakhat hman an um lo. Tleu pahnih ruangah inn pawl an um ti theih a theih fang. Asinan thawngtla kiltu rual in meifar an vang sal ih, an hmel ka hliah thei nerno.

Panga an si.

“Tlansuah na tum maw?” Cuti’n in sut tak ko nan, ka sim ding mi cu an thei cia tuk ko. Tlansuah ding lam ka ruat buai a ttul ve lo. Paisa nei pawl in kei vek minung hi in duh ruangah a si.

Kannih vek hin Nitlaklam Hmunram (Cowboy tuallennak) ih an ttul mi hna kan ttuan sak.

“Betsy McCall, Albert McCall, a suak hrih lo mi an fapa le an fa Michael le Samuel pawl na kap that. Thin thir riai lo in.”

“Cuti a si ciah lo. Ka kap lai ah nanmah vek thotho hin ka lung a tur ve rero ko,” tiah ka sawn.

“Tu ahcun mi ttihhrut na sinak vek ciah in kap thluk na si thlang ding. Tlan hloh teh na duh maw? Na tlan hloh ahcun Sheriff a hmin a se tuk lo ding.”

“Hitawk hmun ih thil um dan hi nan thei lo. Sheriff cun ka tlan a ttul lo ti a thei.”

Sheriff in ziangvek in thil a ruat timi, hi bang mi aa pawl ih an theih ngah hrih lo mi a um. Cumi cu, hivek hnattuan ten-um hi Khawpi Bawi in ttuan i fial mi a si. Cumi cu Sheriff in a theih ruangah mawh i phurh ngam lo. Himi khawpi tenau hin, harsatnak a thleng thei, timi theihtertu a ttul. Minung pawl ningttih thlabar ih umter ding timi hnattuan hi sumpai lam in a hlawk zet.

Mipi pawl Khrihfa le Pathian ttihtu si ding ih tuah a ttul. (Cumi ding ahcun a khat tawk ih thahawknak thlenter a ttul). 

Mi tthenkhat cun hivek hi Pathian hrangih hnattuan a si an ti men thei.

“Dawi hloh ding cu ngah ka duh mi dikfelnak a si lo. Kap that ka duh,” tiah an lak ih mi pakhat in a ttong.

“Kan kap that ding si lawm.”

“Cumi lawng a tawk lo. A duai a si ti amah ih a theih ka duh. Anih hi meithal kap tu pacang ttha si lo in, mi ttihhrut menmen a si ti amah ih a theih ka duh.” A ttongtu pa cu hmailam ah a va feh ih a meithal a phawi. “Zanttim ah pak le pak in kan tawng aw ding maw?”

Ka ningzahter tum ih an hnih vualvo awn ka thei.

“Roy, pistol hei seh aw.” I ngiartu cun lamzin laifang ih va feh phah in a ttong. “Vei khat a hmeh puak man ahcun, nannih khal in nan kap ve thei. Asinan ka ruahnak ahhin, anih hi cu sualnak nei lo le hriamhrei nei lo pawl kap ding lawng ah a turu in ka thei,” tiah a rualpi pawl a sim.

“Khawpi Bawi in himi thu hi a zoh liam men lo ding so khaw,” tiah ka sim sal. Tu ahcun in ngiartu cu zo a si ti ka theithiam zo. I runsuaktu ding an rat theilonak ding ah, ka umnak thawnginn sangka kiltu ding ih ttuanvo an pek mi a rak si riangri.

“Khawpi Bawi in a poi lo a ti.” Uang aw zet, keimah vek ih thil ti thei vekin a ttong. Cumi cun ka thin i khei.

“Cuti maw?”

Ka hmai ih leivut ah pistol pakhat a ra tla.

“Sar aw.” I ngiartu cun aw hro in i fial. Meithal cu ka vun sar.

Puak-ruk pistol a si. A vei khatnak meithal puak awn cun, hnangamtei’ hngawk hluahhlo pawl a tthangharhter thluh. A vei hnihnak cun, himi hi an rak theih ttheu mi daiziar zan vek a si lo ti a sim hai. A vei thumnak le vei linak cu hlarem awn bang in an feh rual. Asinan lamzin cu thisen in a khat ti cu keimah in ka theifiang bik.

An lakih pakhat lawng nungdam in ka zuah. A meithal a ret ih a nunnak zuah ding in zangfah i dil. Kei khal in ka thuhla run reltu ding mi pakhat ka ttul ve ruangah ka zuah. Cu thluh ah Khawpi Bawi a riah tam ttheunak bik hmun ah ka feh.

Fala (hlawhhlang) ka tthang hmaisa. Khawpi Bawi thau perper kiang ih ihthah man ahhin paisa a ngah bet tengteng ding. Kiaurak lo ding in a hmur ka hup lohli ih sangka ah ka dirh. Cule, “Hnattuan thuhla rel ding kan nei, a leng ihsin in rak hngak aw,” ka ti.

Keimah cun dimte’n ka ttong vekin ka thei nan, Khawpi Bawi cu a rak tthangharh. Ka hna hi vang bet sehla tla cun, a mit tthep awn hman ka thei ko ding. Cutluk in ka hna a vang ih, ka ttong a dim nan a tthangharh ti ka hmu. Asinan a thaw thawt ka ngai ih thinphang helhel tuk khal a bang fawn lo.

“Lungkim tlangnak kan nei si hmang ka rak ti.”

Ihkhun tlun ih ka va din rual ahcun, Khawpi Bawi cu thinlung talbuai deuh in a um.

“Na feh luan tuk deuh hlan tiang kha cu lungkim tlangnak kan nei ko. Na feh luannak cu McCall sungkua na thah mi kha a si. Himi khawpi ahhin zovek minung khal that awla, na luat thei ko ding. Cumi cu ka sim duh mi a si. Mi pawl kha (minung pawl ningttih ih umter, le kilkhawi nuam ding ih umter ding ah) hmuhsaknak ah na that ding. Cumi a si. Asinan McCalls sungkua cu, mipi ih duh hlawh zet mi an si, mi thinlung ttha an si ih, an hrangah dikfelnak timi a um ve a ttul.”

Ka pistol thawn a hnar thau er-i te cu ka nor. Ziangahtile a lu ah thluak a um maw ti hmuh ka duh.

“Khawpi Bawi, neta ahcun dikfelnak thleng ding in khua na khan lo a ttha sawn men ding. Asilole, dikfelnak timi thil hi a rak um lo tla a si men thei.”

Awn reh reprep lak ahcun a thaw thawt a dik lo thok ti ka vun thei. A haa khawnawk awn hman ka thei vek in ka ruat. Cu thluh ah ka kap. Meithal puak awn cu theih a theih mi awn um sun a si. Asinan kaililawn ihsin an hung kaiso vualvo ti ka thei cih.

Tukvirh ihsin ka dawp. Inn sung ahcun an buai celcel. Nunau pawl cu pacang ruak an hmuh tikah an kiau an rak. Pacang pawl cun an kawhnak aw thei ding in Dikfelnak Lengnu an ko. Cui’ awn-au celcel cun luat thei ding in khua i khan sak. Leikhu lawng in khaw thim lak ah i dawi thlun. Leikhu in awn-au a neih lo ruangah ka van a ttha.

Dikfelnak khal in awn-au a nei ve cuang lo.

An danglamnak um sun cun, leikhu cu ka hmu thei nan, dikfelnak cu ka hmu thei lo.

Hminsin: Daniel J. Kirk ih “Justice is Silent” leh mi a si.

Phuba

Phuba

Carson cu thaithawh ah arti, vok cawn pherh ro, sang le a pi ih tuahsak mi khawfi thaw zet a ei. "A thaw lawlaw," tiah a pi cu a sim.

"Ka lungawi, duatte," tiah a pi cun a sawn. Cu thluh ah a pi cun cabuai a thenfai ih, khengkho pawl a ret. A pi hi kum sawmriat a ti zik thlang ih, nu fate zet a si. Asinan a zuan a zang ih, a thazang a cak. Cun, Carson hrangih umhar riahsiat can a si ding mi khal, hlim hmel pu thei zet a pi ih mithmai ruangah ni tleu mawi suah can ah a cang.

Carson ih pa cu leiram cuhawknak ralbuai ah John Jacobson in a rak kap that. John Jacobson hi "J.J." ti ih theih lar a si sawn. A pa a thih hnu rei lo te ah a nu khal amahte'n a that aw ve. Asinan a nu cun thahawknak ah hridai siseh, nam siseh, a hmang ve lo.  Ihkhun ah a zau, a mit a sing ih, Carson in siseh, sibawi in siseh, pastor in siseh, ei an fial mi zianghman a ei duh lo. Carson in a nu  a thi zik cuahco ti a theih tikah, an hnenah ra ding in a pi ih hnenah thirhri ca a kuat.  Asinan St. Marble le Richton khua cu an hlatawk zet ruangah, a pi cu a fanu thih can a rak khelh man fangfang. Cumi lai ah Carson cu kum hleiruk a si.

A nu a thih cun Carson cu riahsiatnak horkuam thuk zet ah a pil. Asinan a pi cun zianghman a ttong lo. "Na riah a siat hi thil awmang a si ko. Asinan ttahnak timi hi kumkhua in a hmun lo," tiah a sim.

"J.J. in ka pa a rak thah tluk ih fiang in, ka nu khal a that ve. Ni khatkhat ahcun ka hawl ding ih, ka hmuh ahcun a taksa ah cerek ka thun lut ding," tiah Carson cun a pi a sim ve.

A pi cun, "Cuvek ih na ruat cu thil pangai a si ko. Asinan a cancan ahcun phuba laknak timi hi na ruat vek in a feh ttheu lo," tiah a pi in a sim ve.

Carson in a pi ih sim duh mi cu a theithiam lo. Asinan a hnenih a pi a um cu nuam a ti ruangah, a theihthiam lo khalle poi a ti lo. A pi cu Carson ih hnenah kum ruk a um thlang ih, St. Marble khua ih tlun ding thu khal a rel dah lo.

Carson cu rifle kah a thiam zet. Asinan pistol cu a hmang dah lo. Curuangah pistol pakhat a lei ih hramlak ah a cin ciamco. Hlaral ih thinghnah pakhat, vei khat ih a kap thlak thei tiang in a cin. Hmuibahnak khal a tuah ih, vei hra ah vei kua cu a kap fuh ringring. Tu ahcun Carson cu a tiar aw zo.

Vei khat cu an khua Richton ah J.J. a ra thleng ti a thei. Leiba cawhawk can a thleng. A pi ih rak sim mi a dik. Ttahnak cu kumkhua in a hmun lo. Asinan phuba lak a hiarnak cu a sosang ringring thotho.

Carson in a tuah tum mi cu a pi a sim lo. Asinan sangka ihsi a suah rual ah a pi in, "Na va hawl hmuh ka beisei," a ti. Asinan, "Na va thah ka beisei," a ti lo.

Asinan, J.J. cu a hawl hmu ding ih, a that ding. Carson cun a pa in a liang parih a toter lai ih, a pai' ban tha cak zet pawl a vun mang thar sal. Hnattuan phah ih a nui' hla sak awn khal a vun mang thar sal. A nu cu a pi thawn thil tampi ah an bang aw zet. Thinlingnak cu a taksa sungah tisuar bang in an fawn dutdo. A kutzung pawl cu a pistol bawm lam ah an tla thla ih, savun bawm cu an cul rero.

Vei le khat ah J.J. – lole amah thawn a bang aw mi – cu a hmu thutthi.  Cu pa cu zak-doh pahnih (crutches) sirhsan in a ding ih, inn phar a hngohsan. A va pan nai tikah J.J. ih ke pakhat cu a khuk hnuai ciah in a bul ti a hmu. A mit khatlam cu puan dum pakhat thawn a khuh aw. A cal laifang ah hmaphe sen saupi a um renren fawn. Carson in hmuh a rak beisei dan a si lo lawlaw. Carson cun aw tthia zikte thawn, "Ka pa na rak that," a va ti.

Mit men dal diadia pakhat in a rak zoh. "Ka rak that tla a si thei. Minung tampi ka rak that vek a bang. Ka cingmang ttha nawn lo. Dixie Southbound tlangleng ka to lai ah, a ti-hlum bawm a puak ih zin ihsi pial in a let. Cumi ah ka kehlam ke le ka vorhlam mit ka hloh. Ka thluak tamsawn a siat fawn. Nangmah lo zuam thei ding ka si nawn lo. Asinan i kap duh a si ahcun, i kap remcang ding in hitawk ah ka rak ding thei ko," tiah J.J. cun a sim.

Carson ih thinhengnak cu an hlo thluh. A thin a heng sal thei nawn hrimhrim lo. A meithal a phorh ih, a zoh hnu ah leivut lak ih thlak a tum lawk. Asinan a thinlung a thleng sal. Ni khatkhat ah meithal a ttulhai tla a si thei. Tu ah a ttul hrih lo men.

J.J. cun, "Na pa ka rak thah lai ka cing nawn lo. Ka rak that a si ahcun, poi ka ti zet," a ti. Carson hrangah ttong ding a um nawn lo. John Jacobson a rak si ttheu mi, tu ih zangfakza minung, cu a tlan san.

Carson in sangka a ong ih a vung luh rual ah a pi cun, "Na va hmu ti," a rak ti. Carson cun a lu a sut. A pi cun, "Asinan na va that lo," a ti bet. A pi in cumi tiang ziangtin a thei ti a ruat ban lo.

Cu thluh ah Carson cun, "Ka va that lo. A phu tawk va pe ding in ka va feh nan, a phu tawk hremnak a rak ngah zo ti ka va hmu," tiah nuamnaite'n a sim.

Hminsin: Lela Marie De La Garza ih "Revenge" leh mi a si.

Meithal Zun-Hnih Tory

Meithal Zun-Hnih Rory

Cash Kittle in leitlun ah theihfiang emem mi pakhat a nei. Cumi cu, Meithal Zun-Hnih Tory timi pa thawn ni khatkhat ah tong aw ding in, hualvan in a bikhiah cia, ti hi a si. Si tuk e. Meithal Zun-Hnih Tory ih thuhla cu a unau ih thuhla hnak hman in a thei sawn. Cu pai' thuhla ngan mi  netabik poh cu a verther thluh. Carek Zung ih Mr. Prosper in tampi a bawm fawn.

Kittle ih theih dan ahcun Meithal Zun-Hnih Tory cu tlang par ihsi ra mi a si. Virginia lole Pennsylvania ramkulh hrawng ihsin a si men thei. Asinan a thuhla an ngan mi ahcun ziangruangah Meithal Zun-Hnih ti'n a hmin an ko ti a lang dah lo. Asinan cumi cu thil thupi a si hmel lemlo. Ziangahtile mi pakhat cun pistol pakhat lole pahnih phorh rual khal sehla, a thupitnak a um lem sawm? A thupi mi cu, ziangtluk in a cangvai rang ih, a kap ding mi ziangtluk in a kap fuh thei, timi sawn a si ko. 

Cash Kittle cun cui' raltho pa ih mi a philhlohnak, a thahnak le at-raltthat cangvaih ih a cangvaihnak pohpoh cu a zingzoi ringring. Baltimore khua ih Jenkins phir-unau. Tlunlam New York ih Slapp unau. Hnuailam New York ih Wilma Gulch le Elmo Ferry. Baltimore thotho ah July Ni Li ttum khat ah, minung panga lenglo cu pialrang ah a kuat dah ti ih ngan mi khal a um.

Mithi phumtu pawl in Meithal Zun-Hnih Tory cu an ngaina zet. Mipi theih ah an rel ngam lo men. Tipithuanthum kap tluan ih thuthangca pawl khal in an ngaizawng ti theih hial a si. A nungdam lai mi, tualsung humhual zungbawi pawl cun an fih fawn, an ttih fawn. Cash Kittle ih hisap dan ahcun, Meithal Zun-Hnih Tory hin Pathian fahniang sawmli le pakua lenglo cu an tikcu kim hlan ah thlanmual ah a kuat zo.

Cash Kittle ih kum 19-nak suahcam hrawng ah, Meithal Zun-Hnih Tory hin mi a that luar cuang. Humhualnak thuneitu 13, zungbawi pakua le council palai pathum mithi khua ih a kuat ruangah, a tuallennak hmunram khal ah Tory cu ngainat lo mi mikhual ah a cang. Kittle cun nitlaklam hmunram (cowboy tuallennak) ih cui' raltho a ra thlen dan cu thuthangca le "Ttulhai A Si" timi catar pawl ihsin a zawt vivo. Carek Zung ih Mr. Prosper khal in Tory ih thuhla thuthangca thulu ih a lang can, le catar ih a hmel a lang tinte'n thuhla a thehdarh vivo ttheu.

Cash Kittle cun, phar parih hmunram zuk a tar mi ih Tory a thlennak hmun zawt vivo phah in, a tikcu kim ding a rak hngak ringring. Thla tampi sung a zir-cin. An khua, Bigg Bluff khaw hnar ah a rangcang tuai Peacemaker hruai in, tidai kap ih vunnel tluan a kap ciamco ttheu. Meithal a hmeh puak tinte'n, a taksa sunglam meisa a hung alh ve ih a taksa a hlum thurtho ttheu. Meithal mawn a phelh, meithal zangte a kawih tinte'n, a ban cu tthim thawng tampi ih sun mi vekin a um ih, a ban hmul an tho suarso ttheu.

Meithal Zun-Hnih Tory a ra thlen ni ahcun van cu khawdur var in a khat thluh. Bigg Lamzinpi laifang ihsin nuamnaite'n rang to in a ra feh. Culai ah Cash Kittle cu cui' lamzinpi khatlam deng ah, hrampi ro-ttawih pawl thawn a hmuan dawm ding a rak tuah rero. Culai ah Tommy Fletcher a ra tlan ciamco. Fletcher a ra thlen ih a thaw a lak thei rual ahcun Kittle khal in a hnattuan cu a ttheh ve.

Nauhak Fletcher cun, bang helhel ih thaw thaw hluaphlo phah in, an khua ih ra thleng mi mikhual thuhla cu a sim. Zo dang a si lo, Meithal Zun-Hnih Tory cu a si. Cuvete'n Kittle ih mithmai cu an rin ttungtto. A her vukvi ih Bigg Lamzinpi cu leikhu lak ihsin a hei zoh. Cu thluh ah Fletcher cu zoh cuang lo in hitin a sim.

"Rak thlingthla vivo aw Fletcher, na thei maw? Inn ih ka tin lohli a ttul. Asinan Meithal Zun-Hnih Tory hi ka ra hawl sal ding, ka tiamkam ngam."

Nauhak Fletcher cu 'aw' ti phah in, lamzinpi lam ah a tlan vurvo sal.

Cash Kittle cu inn ah a tin vurvo. A lung a phu dupdo. A ke tha an ttang ttentten ih, a kam a feh ttette. A khabehmul a met fai ih, a nui' thlalang ah rei nawn a zoh aw ta. Cu thluh ah a rangcang tuai parah a to ih a fehsuak.

Nauhak Fletcher cu Kelly ih Saloon (zu dawr le riahbuk kop) kiang lamzin kap ah a ding. Kittle ih taksa ttawl ttengtti a ra lang a hmuh tikah, a kut thawn riahbuk lam a khih.

"Hahdamte'n male, Fletch. Na va ttih hmel ve."

"Hitawk inn sungah a um si lawm," tiah Fletcher cun daimte'n a sim.

"A um taktak maw?"

"Um e!"

"Hitawk ah rak hngak aw, Fletch. Khuitawk hman ah rak tlan hlah, culole zoh nuam na zoh ngah lo pang ding."

Kittle cun a mino sinak ih um mi rinsanawknak hmuahhmuah sawm khawm in, riahbuk sangka hnin dualdo cu a liang in a pah ih a vung lut. Riahbuk zu dawr laifang ih um cu Tory a si ti a thei cih mai. Khatluk ih a rak zingzoi rei mi a si ruangah khuitawk khal ah hmu sehla, a theih palh lo ding. Asinan a tak ih a hmuh tikah hnihsuak a ti deuh. Tory cu cauh hmel zet mi pakhat a si ih, kum sawmli tlun cu a si ding. Kum sawmnga khal a si thei. Kittle cun a ngaisan mi pa cu tar ti khal nei lo ding ah a rak ruat ringring nan. Meithal Zun-Hnih ti ih hminthang pa cun a tai ah puak-ruk pakhat lawng a thlaih fawn. Asinan pistol tawi pakhat a thup tla a si thei ih, pistol dang tla a dunglam ah a pai khal a si thei. Thil cang thei a si.

"I va zoh nasa em, ka fapa."

Pindan sung cu khaw lenglam ih vunnel vun um men vek in a reh khepkhep.

Cash Kittle cun a dang thian phah in, "Meithal Zun-Hnih Tory an lo timi pa na si maw?"

"Ka hmin thawn an bangrep a si cu."

"Nangmah lo ton ding hi ka hngak ringring mi a si."

"I ngaisangtu maw na si?"

"Lo ngiar ding sawn in male.."

"Cuti lo zawng ih ti ding in ruahnak ka lo pe ke."

"Ruahnak ngah duh sehla cun, pastor ka pan sawn kei cu."

"Na va pan a ttha ding ti ka thei."

"Lamzin ah ka lo hngak ding, meithal palai."

"Thih lohli duhtu hi an va rak tam ve aw."

Tory ih kianghrol cu cabuai ihsin a tla ih a awn rulro.

"Putar ahcun porh aw thei tak na si zik hi. Na dam sung ni hi siar fel a si zo tla a si thei sokhaw, Tory."

"Ka dam sung ni hi rei tuk ka siar zo ih, ziangzat a si ti hman ka thei nawn lo."

Cash Kittle cun raltho pa cu a va pan ih, a kianghrol cu sar sak phah in, zoh nau zet in a pe.

"Meithal pahnih, pahra, za khat khal nei awla a ngah. Na hlawhtlinnak ni cu a cem thlang, putar."

"Mahte philhlohawknak hawl hlah hnik, ka fa. Ra aw. A ttha zawng in kan um ke."

Cumi rual ah, an hmatonawknak cu can reipi liam zo ih rak thleng mi vekin Cash Kittle cun a vun thei. San tampi liam vek a si. A lu tlun ah uico hmul thur zet pianhmang vek a si mi meiro var tum zet vek a hmu. A hmur ah puarpawleng tete a tel mi ti hlum an rung luang ti a thei. Cui' ti hlum cu a khabe ah, cuisin a hngawng ah an luang thla vivo. A lu a hun tung tum nan, a tung thei lo. A hriamhma cu hmuh a duh. Khui ah a um ti a thei. A awm ih thil ong tum zet ihsin a sungril pawl an ra pawt rero. A ke an tthia thlohthlo.

A mit hmuh ah mi pahnih an ra ih kun in an ra zoh. Cash Kittle cun cui' hmuithlam dum pahnih cu thei le thei lo'n a hun zoh.

Meithal Zun-Hnih Tory in, "Thaw na thaw lai bang i, naupa. Rei lo te ah a reh mai ding," a ti.

Cash Kittle cu a hun ttong tum nan, a kaa ihsin thisen lawng an suak burhbo.

Tory cun, "Ziang a cang ti hi zoh hnik, naupa. Na dunglam ihsin kap na tuar. Ka unaupa Ike hi zoh aw. Winchester meithal kap ahcun maktara a si. Kei hnakih mi thiam deuh ka ton ahcun ka unaupa Ike hi a cangvai ttheu. Amah hi Meithal Zun-Hnih Tory taktak cu a si."

Hminsin: Ben Solomon ih "Two-Gun Tory" leh mi a si.

Zuanzang Tom

Zuanzang Tom
(Cowboy  Thuanthu)

Shelby Levin in thil tinkim zuarnak dawr a hngah lai ah mipa pasarih an rung lut ih, raltho mi pakhat ih thu an rung sut. Asinan Shelby Levin cun thu khungkhai ah a rak ruat lemlo. An pasarih in mi rorum, khual an tlawn rei ruangih an hnipuan ttet deuh nawn an si. Springfield le Remington rifle an liang ah an pu cio. Shelby khal in cuvek minung si thei a rak duhnak a rei zet. Cuvek si duh in kum tampi sung a rak suangtuah ttheu. Culai ah a pa cun, "Nun rorum hi cu mi ttha sawn simaw, mi thiam sawn simaw, hung si thei ding ih tling lo pawl hrang lawng ah a si," tiah a rak sim ttheu. A netnak ahcun anih khal in a pai' ttongkam cu a lung a kim ve.

Shelby cun, "Nan hawl mi cu zo a si?" tiah a sut hai.

"Zuanzang Tom timi a si. Hitawk ah a um ti'n kan thei." A ttongtu cun zial ah a hmawm mi ti rong eng a phut phah.

Shelby cun hurhuk phah in a ruat. Cuvek hmin cu a rak thei dah. Zuanzang Tom cu mi roling pakhat, ngiarnak hrimhrim hrial tum dahlotu raltho pakhat a rak si. Asinan Shelby ih suah hlan, kan dunglam kum kul lenglo, ahkhan Zuanzang Tom timi pa cu a rak hlo zo. Curuangah Shelby cun, "Anih hawl ding ahcun a tlai tuk zo lo maw?" tiah a sut.

"Meithal kahawknak ah ka unaupa a rak that. Mi pakhat ih sungkhat laina thahnak ruangih diknak hawl ding ahcun a tlai tuk ti a um dah lo." Midang pawl khal in a ttongtui' ttongkam lungkim in an lu an rak su hai.

"An kahawknak cu zuamawknak dik a si maw?"
"Cumi kha a thupi mi a si lo."

Shelby cun a lu su phah in, "Si tho. Lo bawm thei sehla ka duh zet nan, hitawk khua ahcun Zuanzang Tom si thei ding hmel an um lo. Um sehla cun ka thei ding nan," a ti.

A ttongtu cun thawpi thaw phah in, "Tawkfang sung cu kan hngak ding. Kan rualpi pakhat in hitawk ah a hmuh thu siatcam in a sim. Tu ahcun thin thir riai lo ih mi that dahtu si lo vekin a um thlang an ti. Thuhla thar na theih pang asile, in simthei aw," a ti. Cu thluh ah mi pasarih cu dawr ihsin an suak ih, leikhu luihlo zinpi ah an liam.

Shelby cun a lu a thing. Zohman in rei tuk tiang an hmuh nawn lo mi hawl rero cu a atthlak a ti tuk. Zial ah a khuk pakhat bil in, a zalte ih puansia a phorh ih, zial parih cil rong eng cu a hnul. Cui' thuhla cu a pa sim a hiar tuk. An pahnih in an hni nasa ding ti a thei.

Dawr khar ding in dawr neitu Mr. Rawlins a ra thlen vete'n Shelby cu inn ah manhlap zet in a tin. Hni siamsiam phah in a pa thawn an umnak pindan fatakte ah a va tlan lut.

"Pa! Ka thu theih mi hi na zum lo nasa ding. Tuisun ah meithal keng mi pasarih dawr ah an ra ih, kum kul lenglo sung zohman ih an theih nawn lo mi raltho pakhat thuhla in ra sut. A atthlak tuk lo sawm ti aw?"

A pa cu pindan kel ih tohkham awn cuihco ah a rak to. A mithmul var hnok nawn hnuai ah a mit a curcuduk ih, "Zuanzang Tom maw an hawl," tiah dimte'n a sut.

"Si e. Cumi ciah."
"Eheu."

Shelby cun sangka lam a zoh. Thil dik lo pakhatkhat a um. A pa a hni siamsi lo. A hmai vun an rin ttuitto. A pa cuvek mithmai ih a um lai cu Shelby in a rak hmu dah lo lawlaw.

"Ziang na cang, pa? Zianghman phan ding a um lo. Hitawk an ra pan sual ti an theih cun hmun dang ah an feh cih ding ti ka fiang."

"Zo in hmun dik lo ah an ra a ti?"

Shelby cu a hni. "An ra dik lo taktak si lawm. Kan khua ahcun a no lai ih Tom rak si theitu ding cu nangmah lawng na si. Cuvek cu hnihsuakza a si fawn. Nang cu zohman siatsuahlotu putar men na si." Cuti ih a ttong lai ah a pai' mithmai a thim sinsin ti a hmu ngah.

Thomas Levin cu nuamte'n a hung ding. A lu ah sam var malte an um ih, a taksa a ttawl ttengtti hlei ah, a el khal a kun zo. Mi zoh co tuk cu a si lo. Asinan Shelby cun ziangtizawng in si maw ngainatnak a nei.

Cuthluh ah Thomas Levin cun, "Ka fapa, keimah hi Zuanzang Tom ka si," a ti.

Shelby cu a thaw a hak zik. A si thei lo. "Pa, nang cu raltho pakhat na si thei lo hrimhrim," a ti.

A pa cun, "Nangmah na um hnu cun si hlah e. Asinan mi rorum ka rak si dah. Tuini ih na hmuh mi vek thotho kha," a ti. Phar hngohsan ih an tun mi ramtawih rifle lam ah pai cuapco'n a feh ih, rifle cu a va la. Asinan a hun thlir zawng ah a ban tha a caih ih rifle cu zial ah a tla sal.

"Na ttha maw, pa?"

"Ttha e. Kahawknak ahcun khami kha cu a ttha tawk nawn lo ding. Ka thilri hlun ka va lak a ttha sawn ding. "

Shelby cu a mit a pawng kulko. A va tlan ih a pai' ban va kai in, ihkhun dunglam pantu a pa cu a va kham. "Nan kap aw ding maw?"

"Zuanzang Tom timi cu ngiarnak a hrial dah lo, ka fapa. Na rak thei dah lo maw? Tui ttum khal ah hrial ka tum lo."

Shelby cu a pa rori raltho hminthang a rak si thu a theih ruangah a thinlung a vaivuan zet lai. Asinan a pa in amah lawng in mi pasarih a hmaton ahcun ziang a cang ding timi khal a ruat cih ve. "Na rel mi hi thil dikdawh a si lo. Hivek uanawknak atthlak le kaihhruaiawknak dik lo hi thlun aw hlah. Cuvek cu thil ttha lo a si."

A pa cun Shelby ih mit ah a zoh. A pai' mit ahcun tleu ttihnungza an um. "A can ahcun uanawknak timi hi mi pakhat in a neihsun thil a si. Cui' a neihsun uanawknak a um nawn lo cun, a hrangah nun hi ziangah a ttangkai ding?"

"I rak sim ringring dah mi teh kha? Mi ttha pawl cun midang va thah hnakih lamzin ttha sawn an hawl ttheu na ti kha," tiah zangfah a dil.

A pa cun Shelby ih kut cu a ban ihsin a dirh thlak. "Ka rel mi cu ka thei. Ka lamzin zawh lo ding ih ka lo kham duh ruangah a si. Na hrang ahcun thil ttha sawn ka duh." A thawpi thaw phah in, "Thil um mi cu .... ka thinlung ah raltho ka si lai. Ka thinlung thuk zet ah ka phum hlo ko nan, raltho ka si ringring ko. Asinan a cancan ahcun... a cancan ahcun minung pakhat cu amai' sinak ding vek a si a ttul ttheu. Poi ka ti zet."

Shelby cu thil thleng thutthi pawl ruangah a thinlung a buai ih ttong ding a thei lo. Curuangah a pa in a ttong a peh.

"Cui' minung pawl cu hitawk ah va ko awla, kan cingfel lawlaw ding." Cumi a ttong ttheh cun a pa cu ihkhun pindan ah a lut. Malte a rei tikah a pa in ihkhun hnuai ihsin thingkuang a dirhsuak awn a thei. Cumi awn cu Shelby in a rak theih dah ringring mi a si ih, thingkuang sungah ziang a um ding ti theih a rak hiar thei zet. Asinan tu ahcun theih a hiar le hiar lo khal a thei aw nawn lo.

A nun pumhlum cu bumawknak hlir vek in a thei. A pa midang ih an thah lai ah aa zet ih rak um a duh fawn lo. A um thei ding maw?

Ruahsannak um lo zet ih thawpi thaw phah in, Shelby cu a pai' fial mi tuah ding in a tlan suak.

Malte a rei tikah Shelby cu sun ih a rak ton mi mi pasarih thawn an ra thleng. An buainak ziang a si ti theih duhtu khaw sung mipi tam nawn khal an ra ve. Mi pasarih cu Shelby tei' inn hmai zawn ah, hla aw deuh nawn in, a tlar in an ding. An kut ah tiar cia in rifle an keng.  Cutikah mipi cu dung an sip hai.  Mi rorum zetzet an si ih, an mit ah thahawknak hmuithlam an lang.

Shelby cu inn sung ah a lut. A pa cu a pindan ah a um lai.

"I fial vekin ka rak hruai hai zo. Asinan a tlai tuk hrih lo tla a si thei. Relremawk thei dan a um tla a si thei. Thil rei tuk zo ruangih na thih hi a san a um lo."

"Biakawknak ding ah a tlai tuk zo. Mi ka thah a ttul a si hi. Inn leng ah rak suak awla, ka ra suak cing mai ding."

Shelby cu a thinlung a buai zet. Asinan a pai' fial vekin a tuah. A suah phah ah an ramtawih rifle cu a la. Mi pasarih cun rorum zet in an rak zoh. Curuangah remawknak langter ih a kut thlir phah in a sir ah a feh.

Zohman an awn-ai lo.

Cu thluh ah a pa cu inn sung ihsin a ra suak. Shelby cu mangbang in a kaa a ang hiahia. A dam sung ih a rak hmuh mi pa zoh co lo zet kha a um nawn lo. Cu pai' zawn ahcun, mi ttihnung zet pakhat a um thlang. Savun korfual eng rit zet in a pai' taksa khawngkham cu a tuam ih, meithal thlaih savun taikhap sah zet cu a khel ah a vet aw. A taw khatlam ah pa zet in sandal thing tawdam nei puak-ruk meithal a thlai aw fawn. Lukhum pharh hlai zet niamte ih a khum ruangah, a hmai cu a hliah. A kaa ih kuak vam tleu ah a khabe ruh khohkhah zet an lang.

Cumi cu a pa a si lo.
Zuanzang Tom diktak a si.

Cuvek pianhmang ih a hmuh tikah, a pa cu cuvek minung si ding ah a awmmawi sawn ti a thei. A pai' hivek nun thuhla hi rak thei tam deuh hmaisa sehla ti khal a ruat. A taksa cu khur lo ding in nasate'n a ttang.

Dawr ih Shelby rak betu in, "Ka unaupa na rak that," a ti.

Zuanzang Tom in, "Thah ding a si mi lo cu ka that dah lo," a ti ve.

Cu pa cun a mit curcuduk phah in, "Ka unaupa cu uico pakhat vekih kah that a phu na tinak maw?" a ti sal.

"A si in ka thei."

Malte sung an dai khepkhep lawk.

Cu thluh ah dawr ih ttongtu pa cun, "KAP UH!" a ti. Amah le a rualpi pawl cun an rifle cu an thlir.

Shelby cun Zuanzang Tom cu a zoh rero. Zuanzang Tom cu a dinnak ihsin a ral pawl cu thindaite'n a zoh hai.  Rei lo te ah a puak-ruk cu a kut ah a thleng ih khatlam ih mi paruk an tlu. Shelby cun a phorh lai hman a rak hmu lo.

Meithal an puak ih, a reh rupri sal. Cuti'n mi pasarih lakih paruk cu leivut lak ah an ril. Mak ti zet mitmeng pawl riaria thawn kumkhua in an nun a tawp lanta.

A tangtu pakhat, a unaupa thah a rak tuartu, cun Zuanzang Tom ih puak-ruk kawlawng cu a hnihsan. "Ka zum hnakin na rak turu. Mi pasarih kan si kherkher cu a zia nasa." A rifle thawn Zuanzang Tom cu khimkhuahte'n a tin.

Mittthep kar ah, Zuanzang Tom cun a puak-ruk cu a bawm ah a san ih, a dunglam ih a thuh mi meithal bawm ihsin puak-ruk thotho a phorh cih. Cu thluh ah a ralpa cu a hnihsan.

Shelby cu a thaw a thaw ngam lo. Thaisun tiang a pa nungdam lai hram seh ti cu a ruat ngam ceu.

Cumi ciah ah Zuanzang Tom ih ban tha a caih ih, a puak-ruk cu leilung ah a tla. Zuanzang Tom cun poi ti zet in a puak-ruk tla cu a zoh ih, vei le khat ah putar zaran hmelhmang a hun pu sal.

Awn-au reh zet lakah ttek tla vekih ring mi meithal puak awn a hung suak.

Mipi zate'n Zuanzang Tom a tluk ding an rak hngak.

Asinan Zuanzang Tom ra hawltu lakih a neta bik sawn cu leilung ah tlu rupri.

Mi hmuahhmuah in Shelby ih lam an her. A kut tthia durdo ih a kaih mi ramtawih rifle ihsin meikhu an suak rero lai. A tin lai le kap lai khal a thei man lo. Cuti a si top mai. Mi pakhat a that ngah zo. A thinlung dunglam ahcun himi hin, a pa vek thotho in, dan pahbaltu raltho ah tuah thei ti a ruat.

Asinan can rei zet a rak ngah lo mi thinnomnak a vun nei.

Zuanzang Tom cun, "Na ttha maw, ka fapa?" tiah a sut.

Malte sung daitei' a um hnu ah Shelby cun a liang comter phah in, "A cancan ahcun mi pakhat cu amai' sinak ding vek a si a ttul in ka thei," a ti.

Zuanzang Tom ih hmur ah hnihnak thlarau a hung lang ih, a lu a su.

Hminsin: Paul Miller ih "Quick Tom" leh mi a si.