Israeli Prime Minister Benjamin Netanyahu in
US Congress ih a simmi Thucah
(March 3, 2015)
(a cemnak)
Zingzoitu bawi pawl cun Sakta Korea in ziangtikah bomb tuah a pitlin thok ti an thei nan, an theih mi cun zianghman a cawlter cuang lo. Sakta Korea cun zohfelnak camera pawl a phit ih, zingzoitu bawi pawl cu a sit suak hai. Cutin, kum malte sungah bomb cu a run nei taktak.
Tu ahcun, kum nga sungah Sakta Korea in nuclear bomb 100 retnak ralthuam khawlnak innpi a nei thei tiah ralrinnak pek kan si.
Sakta Korea vek in Iran khal hin ramtamhuap zingzoitu bawi pawl ih thu a dokalh ve. Hivek ih a rak dokalhnak hi a malbik in vei thum a um zo. 2005, 2006, 2010 kum pawl ahkhan an si. Sakta Korea vek thotho in Iran khal in tawh pawl a siatbal, camera pawl a phit.
Tu ahhin hivek a rak tuah mi hi nan thin lo phawktu (tthawng thutthitu) thil a si lo ding ti ka thei. Asinan Iran hin zingzoitu bawi pawl a dokalh lawng si lo in, thiam zet in tiarelh (cikuk relh) khal a lehpi rero hai a si.
Mizansun ahkhan Ram Ttangrual ih nuclear cekfeltu International Atomic Energy Agency (IAEA) cun Iran in ralthuam hrangih nuclear program a neih mi thenfai ding a el hrih thu a sim lala. Iran in Natanz le Qom ah a thupte’n nuclear timri pawl a tawlrel rero lai cu vei hnih rori, vei khat lawng a si lo, kaihngah a si. Cui’ nuclear timri pawl cu zingzoitu bawi pawl in an um le um lo hman an rak theih lo mi an si.
Tu khal ahhin kannih U.S. le Israel in kan theih lo mi nuclear timri pawl Iran in a thup tla a si thei. IAEA ih zingzoinak hotu hlun in 2013 kum ah, “Tuini ah Iran ram ah phuansuah lo mi nuclear tawlrelnak a um lo a si ahcun, kum 20 sungih a um lo hmaisabiknak a si ding,” a rak ti kha. Iran hin rinsan a um lo zia cu a liam zo mi can hmang in a rak langfiangter zo ih, tu khal ah rinsan theih a si lo. Himi ruangah Iran duhdan thlunsaknak picang hmaisa (first major concession) kha thungaithlak ih ruat a ttulnak a si. Duhdan thlunsaknak picang hmaisa ahcun Iran cu nuclear timri tampi thawn a tangta ding ih, nuclear a tawlrel pitlinlonak ding ah zingzoitu bawi pawl parih hngatawk a ttul ding. Cumi duhdan thlunsaknak cun Iran in dawrawknak pahbal ih nuclear a tuah theinak ding thil ttihnung a suahter.
Iran duhdan thlunsaknak picang pahnihnak cun cumi hnakih thil ttihnung a suahter. Ziangahtile Iran in dawrawk dan vek thlun cing in bomb a tuahsuah thei phah ding. A san cu, Iran nuclear program parih khuahkhirhnak tuah mi hmuahhmuah cu kum sawmbi pakhat (kum hra) hrawngih an kum a cem ding ruangah a si.
Ramkhellam nun ih ruat ahcun kum sawmbi pakhat cu rei zet tla a bang men thei nan, ram pakhat ih nun hrang ahcun mit tthep kar men a si. Kan fanau pawl ih nun hrangah mit tthep kar men a si. Iran ih nuclear tuahsuah theinak pawl khuahkhirh an si nawn lo ih, pursumnaklam khuahkhirhnak pawl hlitsak thluh an si ruangih a thleng ding mi thil hi ruat ding in kan zate’n ttuanvo kan nei. Cuvek ih tuah a si ahcun Iran cun zalen zet in nuclear tuahnak picang zet a dinsuak ding ih, nuclear bomb tamngaipi a tuahsuak thei ding.
Iran ih Hruaitu Cungnung cun himi hi pheh lo in a rel ko. Iran hin uranium thenfainak cet 190,000 tiang neih a tum thu a sim. Cet 6,000 lawng khal a si lo ih, tu ih Iran in a neih cia mi 19,000 lawng khal a si lo. A let hra rori a si mi cet 190,000 a si. Hitluk ih tam liangluang a neih ahcun nuclear ralthuam retnak hmunpi hrangih a ttul zat a nei thei ding. Himi hi thutluknak a tuah ahcun zarh kar sung thil men a si thlang.
Can reipi ihsi ka rualpi a rak si mi Rampi Sungttuan (Ramleng Tlangbawi) John Kerry cun dawrawknak kum a cem cun Iran hin uranium thenfainak cet cutluk ih tam cu dan pahbal riai lo ih a neih thei ding thu kan dung zarh ahkhan a nemhnget.
Tu ahhin cumi thu cu nan ruat ka duh. Leitlun pumhuap ih thisen hal suahsualnak a somdawltu bik hin nuclear ralthuam retnak hmun pumhlum hrangih a ttul mi uranium thiangfai hi tuihnu zarh malte ah a nei thei ih, cumi cu ramtamhuap dan pahbal lo riai in a nei thei ah a cang ding fawn.
Kahtaphuatphi’n, Iran ih Khawmualpi-tamhuap Kap-thleng-thei Pukpi Thacak (Intercontinental Ballistic Missile) program hi dawrawknak ah tel lo bang sehla. Tu tiang ahcun Iran hin himi thu hi cabuai parih relkhawm ding hman ah a el lai fawn. Cuti a si ahcun Iran hin a nuclear ralthuam retnak hmun cu leilungpi ih khuitawk hmun khal ah a thiartthawn thei tinak a si, United States ih khuitawk hmun tintian khal tel in.
Curuangah rual le tla, nan hmuh vekin himi dawrawknak hin duhdan thlunsaknak picang pahnih a nei: pakhat cu, nuclear program tampi thawi’ Iran tanta a si ih, pahnihnak cu, khuahkhirhnak tuah mi pawl kha kum sawmbi pakhat hrawngih hlitsak sal a si. Himi tak hi si, himi dawrawknak ih a tthat lo ememnak cu. Iran in bomb a tuahnak ding lamzin dawnkham sawn lo in, bomb a tuahnak ding lamzin a sialsak sawn.
Asile ziangruangah himi dawrawknak hi tuah a si? Iran hi a ra lai ding mi kum pawl ah ttha deuh in a thleng aw ding timi an ruahsan ruangah, asilole himi dawrawknak ih ralkah cu thil bese sawn a si ih an zum ruangah mawsi?
Kei cun an ruahdan ka pom lo. Himi dawrawknak hnu ahhin Iran ih ukawknak luarkai hi ttha sawn ding ih a thlengawkter ka zum lo. Himi ukawknak hin kum 36 sung thuneihnak a la zo ih, mi ram va ramh thu ih mi hrong zet a sinak hi kum khat hnu kum khat a pung vivo. Himi dawrawknak hin Iran ih dang hrong cu nal ding in a tleuh ciarsak men sawn ding.
Sumtuahnaklam khuahkhirhnak pawl hlitsak in a sumtuahnak dinhmun a tthat deuh asile Iran hi mi ramh a hmang lo deuh pei maw? Tufang ah khuahkhirhnak hnuai ih um cing in Iran in ram pali a suasam rero a si ih, khuahkhirhnak hi hlitsak sehla ram dang ziangzat a ei-ttet pei? Iran hin thisen hal suahsuahnak pawl hrangih sumpai somdawlnak ding paisa tlang tia pipi a neih tikah thisen hal suahsualnak hi a somdawl mal deuh pei maw?
Kau sinsin ih ram dang va ramh theinak le amai’ inn ih neihnunnak timi pahnih nuam ti zet ih tuah thei ding in Iran ih ukawknak luarkai hi ziangahsi ttha deuh ih a thlengawk a ttulnak ding?
Himi hi kan kiangkap hmunram ahcun mi tin ih an sut mi thusuhnak a si. Israel ih venghnen pawl le Iran ih venghnen pawl cun, Iran hi a sumtuahnak dinhmun cawngcot lo ih a um tik can, le nuclear bomb tuah theinak lamzin onsak a si ahcun ram dang a ramh tam sinsin ding ih thisen hal suahsalnak khal a somdawl sinsin ding ti an thei.
Cun, himi venghnen ram tampi cun Iran in nuclear ralthuam a neih ahcun anmah khal ih nuclear ralthuam nei thei ding in an manhlap ve ding thu an sim. Curuangah himi dawrawknak hin Iran hi ttha deuh ah a thlengawkter lo ding; Nisuah Laili hmunram hi bese sinsin ah a canter sawn ding. Nuclear ralthuam punzainak dawnkhamtu ding ih ruat mi dawrawknak cun leilungpi ih hmun ttihnungbik ah nuclear ralthuam ngah ding ih tlan zuamawknak a suahter sawn ding.
Himi dawrawknak hi ralthuam mangtthatnak (farewll to arm) a si lo ding. Ralthuam control lam mangtthatnak sawn a si ding. Cuti cun, Nisuah Laili hmunram cu a rei hlan ah nuclear thirhri pawl an kalh aw seksek ding. Ralkap maltakte doawknak hman in ralbuai tumpi a suahter theinak hmunram cu nuclear nawh-alh bawm ah a cang ding.
Himi dawrawknak hi thil ttha sawn a ra suah theinak ding ih thubuai hrial hrim lawknak ah a ruattu nan um asile, ruat ttha sal uh. Hiti ih Iran kan thlah zalen lawk ahcun, kan ton ding mi cu mi a siatsuah thei sinsin mi Iran, nuclear bomb pawl thawi' a khat mi Nisuah Laili hmunram le a thleng zik ttepttep mi nuclear zanmang sia rak hngak, an si ding.
Minu zah-um le mipa zah-um pawl, tuini ahhin Iran hi ttha sawn ah a thleng aw ding timi ruahsannak hi leitlun humhualawknak hrangih thap ding kan si lo timi lo sim ding ih ra ka si. Kan hmailam can le kan fanau pawl ih hmailam can hrangah rinhmang men ih thil thapnak tuah ding kan si lo.
Iran in a kiangkap hmunram le leitlun a ramh rero sung cu a nuclear program khuahkhirhsaknak pawl hi hlitsak si lo ding in kan ttang thei.
(Za beng awn)
Leitlun hin, cumi khuahkhirhnak pawl a hlitsak hlan ah, Iran hnenah thil pathum a phut a ttul. A pakhatnak ah, Nisuah Laili hmunram ih a venghnen ram pawl a ramh mi hi ban san seh. Pahnihnak ah.....
(Za beng awn)
Pahnihnak ah, leitlun hmun tin ih thisen hal suahsualnak a somdawl mi hi ban san seh.
(Za beng awn)
Cun, a pathumnak ah, ka ram, Israel, Jew miphun ih ram neihsun nuai cimit ding ih a hronak hi ban san seh.
(Za beng awn)
Ka lungawi.
Leitlun ih ram thacak pawl in dawrawknak parih hminsen an kar hlan ah Iran hi a nungcang thleng ding ih an nor a ttul. A si lo bik in, dawrawknak ih kum a cem hlan ah Iran hin a nungcang thleng ding in an nor a ttul.
(Za beng awn)
Iran in a nungcang a thleng ahcun, khuahkhirhnak pawl hi hlitsak an si ding. Iran in a nungcang a thleng lo ahcun, khuahkhirhnak pawl hi hlitsak lo a ttha.
(Za beng awn)
Iran hin ram zaran pakhat vekih zoh a duh asile, ram zaran vekin cangvai seh.
(Za beng awn)
Rual le tla, himi dawrawknak lo bak hi cu tidan ding dang a um lo timi teh hi ziangtin nan ruat? Iran hin nuclear tuah dan ding a thiam zo ih malhsak theih a si lo, a nuclear program hi a thleng hla tuk zo ih kan tuah thei mi tthabik cu ti khawtlai hi a si, tivek pawl hi ziangtin a si? Cumi cu tu ih tawlrel tum mi dawrawknak hin a hawl tum mi taktak an si maw?
Nuclear timri nei lo ih a tuahdan lawng thiam timi cun ziangngaipi a thlen thei lo. Mawttaw tlan zuamawknak ih mawttaw khaltu cu mawttaw a um lo cun tlan zuamawknak ah a tel thei lo. Vanzam um lo in vanzam khaltu a zuang thei lo. Uranium thenfainak cet thawng tampi um lo in simaw, uranium thazang ttha ton tampi um lo in simaw, tidai laknak thilri ttha tam zet tel lo in simaw, Iran hin nuclear ralthuam a tuah thei lo.
(Za beng awn)
Tu ih tawlrel mi dawrawknak si lo in, dawrawknak ttha sawn phutnak tuah in siseh, a ttawnttai mi Iran parih normawhnak (pressure) tuah ringring phah in siseh, Iran ih nuclear program hi dunglam ih kirter sal a theih. A hleice in kan dung naite ih hriak (oil) man tlaknak tivek hmang in normawhnak tuah theih a si.
(Za beng awn)
Tu ahhin, Iran in relkhawmnak cabuai suahsan ding ih a lo hro asile, an tiawkdernak men a si ruangah ko sal mai uh. Hivek bumawkdernak hi cu Persian bazar tluan ih thil leiawknak khal ah an um ringring. An ra kir sal ding, ziangahtile nannih hnakin annih in himi dawrawknak hi an ttul sawn.
(Za beng awn)
Iran le Iran thawi' sumdawnnak neitu pawl parih normawhnak tuah ringring phah in, himi dawrawknak hi tu hnak ih an ttul sawnnak ding ah tuah theinak nan nei lai fawn.
Rual le tla, kan dunglam kum khat lenglo sungah khan, dawrawknak siava tuah hnakin dawrawknak tuah lo a ttha sawn ti a rak si. Cuti a si ahcun, himi hi dawrawknak siava a si. Dawrawknak siava zet a si. Himi dawrawknak a um lo hi kan hrangah a ttha sawn.
(Za beng awn)
Tu ahcun, himi dawrawknak siava ih khatlam kap (alternative) cu ralbuai a si tiah sim kan si. Himi hi a dik ciah lo. Himi dawrawknak siava ih khatlam kap cu dawrawknak ttha sawn a si.
(Za beng awn)
Nuclear timri tampi thawi' Iran a tanta lotu le can tawite sungih nuclear bomb a tuahsuah theinak ding canvo a pe lotu dawrawknak ttha sawn a um. Iran in ram dang a ramh can a cem tiang a nuclear program cawlhsan lawk ding ih a khuahkhirh theitu dawrawknak ttha sawn a um.
(Za beng awn)
Iran hnenah nuclear bomb ngahnak ding lamzin olsam a pe lotu dawrawknak ttha sawn a um. Israel le a venghnen pawl cun kan duh ciah lo ding nan, kan zawiawi thei cin a si mi, dawrawknak ttha sawn a um. Cun ziangvek ram....
(Za beng awn)
...ziangvek ram hman hi remdaitei' hrinhroawknak pawl a hlonhlotu dawrawknak ttha ihsi hin Israel tlukih hlawknak ropi ngahtu ding an um lo.
Minu zah-um le mipa zah-um tla, santhuanthu in lamzin ttek ciah ah kan nun hualvan a ret. Tu ahhin lamzin pahnih lakah pakhat kan hril tengteng a ttul. Lamzin pakhat cun dawrawknak ttha lo a pan. Cumi dawrawknak ttha lo cun Iran ih nuclear neih tumtahnak pawl can tawite sung dawnkham bak cu a ti thei lo. Curuangah nuclear ralthuam neitu Iran ram in thlenpi ding ih, mi ramh duhnak hlir ih khat Iran cun ralbuainak ah lo theih lo'n in thlenpi ding.
Lamzin pahnihnak cu, a harsa ko nan, dawrawknak ttha zet sawn ah in hruai thleng thei. Cui dawrawknak cun Iran ih nuclear ralthuam neih ding a dawnkham ding, Nisuah Laili hmunram hi nuclear ralthuam ih khat mi hmunram si lo ding in a dawnkham ding ih, Iran le Nisuah Laili in minung hmuahhmuah parih an thlenter ding mi thil rapthlak pawl a dawnkham ding.
Himi theih theinak ding ah Robert Frost (American bezaipu hminthangbik) ih bezai nan siar a ttul hran lo. Lamzin harsa sawn hi zawh mal mi lamzin a si tlangpi ti thei thei ding in hringnun hi nan nun a ttul. Asinan lamzin harsa sawn cun ka ram ih hmailam can, Nisuah Laili hmunram ih humhimawknak le kan zatei' ngah kan duh mi leitlun remdaihnak hrangah danglamnak a thlenter ding.
(Za beng awn)
Ka rual, Iran hmaton ih din hi thil olsam a si lo. Ukawknak thim le laithah hmang hmaton ih din hi thil olsam a si dah lo rengreng. Tuini ah kan hnen ahhin Holocaust tuar cing ih nungdamtu le Nobel Remdaihnak Laksawng ngahtu Elie Wiesel a tel ve.
(Za beng awn)
Elie, na nun le na tuahttuan mi hin "ziangtikhman ah cang sal nawn hlah seh" timi ttongfang pawl hi sullam nei ding in an thawtkhum a si.
(Za beng awn)
Elie, santhuanthu ih zirlai pawl (lessons of history) cu zirsuah an si zo ti ih lo tiamkam thei hi ka beisei. Asinan ka ti thei mi umsun cu leitlun hruaitu pawl hnenah a liam zo mi can ih thil dik lo pawl kha tuah nolh sal hlah uh ti ih dil lawng hi a si.
(Za beng awn)
Tui can hrangah hmailam can hi nunhlan thawinak (sacrifice) tuah lo ding in; kan mit a bumtu remdaihnak lem ngahnak beisei ruangih ramh-awknak timi hi ngaithah lo ding in ka dil duh.
Asinan miphun phil hloh tumtu ral pawl hmaiah Jewish mipi pawl zianghman tuah thei lo ih an rak um cuahco can pawl kha, tu ahcun a cem zo a si timi cu amkhamnak (guarantee) ka lo pe thei.
(Za beng awn)
Tu ahcun ram dang tampi ah kan darh zelzel nawn lo ih, kanmah le kanmah hum aw thei lo khal kan si nawn lo. Hlanlai ih kan inn ah kan thuneihnak cungnung (sovereignty) kan finkhawm sal zo. Kan inn a kilvengtu ralkap pawl khal ralttha huaisen maktara an si. Tesinfa san 100 sungih a hmaisabik dinhmun in, kannih, Jew miphun cun kanmahte kan kilhim aw thei thlang.
(Za beng awn)
Himi ruangah si...himi ruangah si, Israel prime minister pakhat dinhmun in thil dang pakhat ka lo tiamkam thei lainak cu. Cumi cu, mahte lawng ih din a ttul a va si khalle, Israel cu a ding ding.
(Za beng awn)
Asinan Israel cu amahte'n a ding lo ti ka thei. America in Israel a dinpi ti ka thei.
(Za beng awn)
Israel lam ah nan ttang ti ka thei.
(Za beng awn)
Israel nan dinpi, ziangahtile Isreal ih thuanthu cu Jewish miphun thuanthu lawng a si lo ih santhuanthu ih ttihnun rapthlaknak pawl hnuai ah duai duh lo in a lu a tung sal leuhleuh mi minung sungril thlarau ih thuanthu sawn a si ti nan theih ruangah a si.
(Za beng awn)
Khitawk zuk tarnak hmun ih keimai lam rak hawihtu, hitawk pindan ih um mi kan zatei' in run thlirtu khi Moses ih zuk a si. Moses in kan mipi pawl cu saltannak ihsin Thutiam Ram kotka ah a hruai hai.
Cule, Israel mipi pawl Israel ram ih an lut hlan ah, Moses cun kum thawng tampi sung a daih mi kahpathir thutluknak in neihtertu thucah in pe ta. Tuini ah Moses ih thucah hi lo tanta ka duh, (Hebrew ttong in a ttong), "Cak le hngetkhoh in um uh, annih cu ttih hlah uhla hupphurh fawn hlah uh."
Rual le tla, Israel le America hi dinpi aw ton in, cak le hngetkhoh in um camcin hai hram seh. Kan hmailam ih um mi ngenngiarnak pawl ttihnak le hupphurhnak um lo hram seh. Kan hmailam can cu rinsanawknak, thazang le ruahsannak thawi' hmaton si hram seh.
Pathian in Israel ram thlawsuah in, Pathian in America Dingkhawm Ram thlawsuah hram seh.
(Za beng awn)
Ka lungawi. Ka lungawi zet. Nan zate parah ka lungawi.
Mangbangza nan si riai.
Ka lungawi, America. Ka lungawi.
Ka lungawi.
24 January, 2016
Netanyahu in US Congress ih A Simmi Thucah
Netanyahu in US Congress ih A Simmi Thucah
Israeli Prime Minister Benjamin Netanyahu in US Congress ih a simmi Thucah
(March 3, 2015)
Netanyahu: Ka lungawi.
(Za beng awn)
Ka lungawi….
Tlangsuakbu Hotu John Boehner, President Pro Tem Senator Orrin Hatch, Senator Minority—Majority Hruaitu Mitch McConnell, Tlangsuakbu Mimalsawn Hruaitu Nancy Pelosi, le Tlangsuakbu Mitamsawn Hruaitu Kevin McCarthy.
Senator, Democratic Hruaitu Harry Reid khal a hmin ka tarlang duh. Harry, na ke ih na din thei sal ka lo hmuh hi lungawi um ka ti.
(Za beng awn)
Mi ttha pakhat cu na tulthlu thei lo ding ti ih an rak sim ttheu mi hi a dik tiah ka ruat.
(An hni vualvo)
Rual le tla, leitlun ih danlam kengkawhtu pawlpi thupibik a si mi U.S. Congress ah a vei thumnak thucah rel theinak covo ka ngah mi hi ka phu lo vantthatnak a si zia thinlung sung thuk zet in ka thei aw.
(Za beng awn)
Tuini ah hitawk ih nan rat ruangah nan zate parah ka lung a awi. Ka thucah hi elbuaiawknak suaktertu thuhla pakhat a si rero ti ka thei. Mi tthenkhat in hitawk ih ka din hi ramkhellam thil ah an ruat ruangah ka riah a se ngaingai. Cuvek cu ka tumtah mi a si dah lo lawlaw.
Kum khat hnu kum khat, kum sawmbi pakhat hnu pakhat Israel nan somdawlnak ruangah Democrat pawl le Republican pawl nan hlawm hnih parah ka lung a awi.
(Za beng awn)
Khuitawklam tokham tlar ah to khal uhla Israel nan ttanpi ti ka thei.
(Za beng awn)
Israel le United States karlak ih ttanrualnak hminsin tlak hi ramkhelrian ih tlun ah a um ringring. Tuihnu khal ah ramkhelrian tlun ih a um vivo tengteng a ttul.
(Za beng awn)
Ziangahtile America le Israel cun hualvan (destiny) bangrep kan ttawm aw. Kannih cun zalennak ngainatu le ruahsannnak petu tiamkam ram kan ttawm aw. America ram mipi pawl ih somdawlnak- America mipi le America president pawl, Harry Truman ihsin Barack Obama tiang in, in somdawlnak ruangah Israel hi a lung a awi zet.
(Za beng awn)
President Obama in Israel hrangih a tuah mi hmuahhmuah hi kan ngaina. Tu ahcun a tuah mi tthenkhat cu mi tampi ih theih an si zo.
(Za beng awn)
Humhualnaklam ttuankhawmnak le ral thlingthlaknaklam thuhla hlawmawknak pawl cak sinsin ding ih a tawlrel mi, Ram Ttangrual (U.N.) ih Isreal dodalnak thubur pawl dokalhsaknak tivek thuhla tthenkhat cu mi tampi ih theih mi an si.
President Obama in Israel hrangih a tuah mi tthenkhat cu theih hlawh tuk lo mi khal an um.
2010 kum ah, Carmel tlang ih hramlak meikang buainak kan neih lai ahkhan in bawm lohli ding in ka ko ih a lungkim cih.
2011 kum ah Cairo khawpi (Egypt) ih kan rampalai zung khuahkhirh a tong. Himi ttum khal ah ttul mamawh luar laifang ih bomnak thupi bik in pe.
Kan dung kum tthal can ih Hamas mi sualral pawl kan do ai khal ahkhan pukpi kahthlaknak tam sinsin thawn in rak bawm fawn.
(Za beng awn)
Hivek thil kan ton tikah President ka rak ko ih, anih cu kan hrangah a rak man cia ttheu.
President in Israel hrangih a tuah mi tthenkhat cu mipi ih theih mi an si lo lanta tla a si thei. Ziangahtile American president pakhat le Israeli prime minister pakhat karlak ih a um mi thinlung hngong awlsambik (most sensitive) thuhla pawl le kalhmang ningkhawnglam thuhla pawl (strategic issues) an si ruangah a si.
Asinan, in somdawlnak ruangah President Obama parah ka lung a awi ringring ding timi cu ka theifiang.
(Za beng awn)
Cun, in somdawlnak ruangah American Congress parah Israel hi a lung a awi zet. Kalhmang tampi thawn in bawm ih, a hleice in tirhsiang zet ih ralthuamlam bomnak le pukpi khamnak lam in bawmnak ruangah kan lung a awi zet. Cuvek bawmnak lakah Iron Dome khal a tel.
(Za beng awn)
Kan dung tthal ahkhan Isreal miphun million tampi cu Hamas pawl ih rocket thawng tampi lak ihsin humhim an si. Ziangahtile in somdawl mi pukpi dokhamnak in Iron Dome dinsuak thei ding ah in bawm.
(Za beng awn)
Ka lungawi, America. Israel hrangih nan tuah mi ziangkim parah ka lungawi.
Rual le tla, tuini ah hitawk ih ka ratnak san hi, ka ram a nunkhawsuahnak ding le ka mipipawl ih hmailam can a hringhro thei zet mi thuhla pakhat ra lo sim ding ah, Isreal ram ih prime minister pakhat dinhmun in ttuanvo nei ih ka ruatawk ruangah a si. Cui thuhla cu Iran in nuclear ralthuam neih tengteng a tum mi thuhla hi a si.
Kannih hi hlansan minung kan si. Kan miphun ih kum 4,000 deuhthaw a rei mi santhuanthu ah, mi tampi in Jew miphun siatsuah thluh an tum leuhleuh. Thaizan khi Jew miphun ih Purim Puai a si ih, cutawk ah Esther Cabu kan siar ding. Kan dunglam kum 2,500 hrawngih Jew miphun cimihter a rak tumtu Haman timi Persian siangpahrang aiawh khawnbawl (viceroy) huvang nei zet ih thuhla kan siar ding. Asinan Jew nunau ralttha a si mi Siangpahrangnu Esther cun a khawkhannak thuthup cu a phorhsuak ih, Jew miphun cu an ral lak ihsin humhimawk theinak canvo a rak pe.
Khawkhannak thup cu siahsuah a si. Kan mipi an him.
(Za beng awn)
Tuini ah Jew miphun cun Persian miphun uktu dang pakhat ih siatsuah tumnak kan tong sal lala. Iran ram ih Hruaitu Cungnung (Supreme Leader) Ayatollah Khamenei cun Semite hrin huatnak hlunbik miangmo cu ningthiamphung (technology) tharbik hmang in a run luaksuak (spews) sal. Twitter cahmai ah Israel ram cu a hram ihsi phawihloh a si tengteng ding tiah a ngan. Iran ram ahhin Internet hi zalen zet ih hman theih a si lo ti nan thei ko. Asinan Israel ram cu siatsuah tengteng ding a si thu English ttong in a ngan a si cu.
Iran in Jew miphun si lo in Jew pawl ih ram lawng a hringhro tiah a ruattu pawl hrangah, Iran ih vulh mi mi suaksual pawlkom tumbik Hezbollah raltho pawl ih hotu Hassan Nasrallah ih ttong hi rak ngai uh. Hassan Nasrallah cun, Jew miphun hmuahhmuah Israel ram ih an finhawmawk ahcun leitlun hmun dangdang ihta buaithlak zet ih hual kual rero an ttul nawn lo ding ih kan ni hlawh heu a dem phah ding, a ti.
Asinan Iran ih ukawknak fehpi dan hi Jew miphun buainak men lawng a si lo.Nazi ukawknak khal Jew miphun buainak lawng a rak si lo vek thotho kha a si.Nazi pawl in Jew mipi million 6 an rak thah mi cu Leitlun Ralbuai Ttumhnihnak ih a thi mi minung million 60 lakih a tthen a zar an si. Cuvek thotho in Iran hin Israel hrang lawng ah thlanmual rimnam hrinhronak a tuah a si lo, leitlun pumhlum remdaihnak khal a hringhro a si. Iran hin nuclear ralthuam nei sehla ziangtluk in a ttihnung ding timi theifiang ding cun, ukawknak an fehpi dan hi kimcangtei’ kan theihthiam a ttul.
Iran ram mipi pawl hi thil thiam thei zet an si. Leitlun ih nuntthanphung ropi (great civilization) pakhat ro cotu an si. Asinan 1979 kum ah sakhawlam atcilhtu pawl in Iran ram cu an hrekkhawng. Cui sakhawlam atcilhtu pawl cun thuneihnak pumhlum la in khawthim lak ah an umter ih, sualral zet in an uk lohli.
Cumi kum ah sakhawlam atcilhtu pawl cun ukawknak dan hrampi thar pakhat an tawlrel. Cui’ ukawknak dan hrampi cun dothlengtu ralkap pawl cu Iran ramri pawl kilkhawinak lawng si lo in, jihad hnattuan khawruahnak kimcangter ding khal in a forhfial. Cui ukawknak dinsuaktu Ayatollah Khomeini cun a dungthluntu pawl cu “leitlun pumpuluk ah an dothlengnak thlenter ding in,” nasate’n a forhfial.
Tu ahhin Washington, D.C. ah ka ding ih, a danglamawknak cu a maksak zet. America ih hrambunnak nganca cun nun, zalennak le lungawinak dung thlunnak pawl pek a tiamkam. Iran ih hrambunnak nganca cun thihnak, sualral zet ih ukawknak, le jihad dung thlun ding in a ngen. Nisuah Laili (Middle East) tluan ih ram pawl an tluksiat rero sungah, Iran cu san le vang um lo in hivek tuah ding ah a tha a khawl rero.
Gaza tipikap kuam ih Iran in a vulh mi mi-aa suaksual pawl, Lebanon ram ih a siahhlawh tirhkah pawl, Golan Tlangmual pawl ih a dothlengnak ralkap pawl in Israel cu hmun thum ihsin an kharhkhum ih ttihphan um dinhmun ah an dinter. Dunglam ihsin Iran ih ttanpinak thawn Assad cun Syrian miphun pawl a that rero. Dunglam ihsi Iran ih ttanpinak thawn Shiite ral thisen hal pawl cu Iraq ram sungah an vak an tawi. Dunglam ihsi Iran ih ttanpinak thawn Houthi raltho pawl cun Yemen ram an control rero ih, Tipi Sen suahka ih kalhmanglam thupitnak nei zet tifinriat pehzomtu tikongpi pawl an hringhro. An hrinhro mi lakah Hormuz ih tifinriat pehzomtu tikongpi pawl khal an tel. Cumi tikongpipawl an kut ih an ret thei ahcun leitlun ih hriak (oil) laknak lamzin pahnihnak cu Iran in a hngawng a rek ngah ding tinak a si.
Kan dung zarh mai ahkhan Hormuz kiang ah Iran in ralkaplam sawizoiawknak (military exercise) tuah in U.S. vanzam-phurtu longpi pianhmang lem cu a puakkuaiter hrim. Cumi cu kan dung zarh, United States thawn nuclear thuhla an relkhawm rero lai ahkhan a si. Asinan vanduaithlak zet in, kan dunglam kum 36 sungah, Iran in United Staes a donak cu pianhmang lem hman hrimnak hlir an si ih, an hmuitin mi pawl cu ziang an si ti an fiang tuk fawn.
Iran in Tehran ah American minung dazin (dozen) tampi nam-rawl (hostage) ah a kai. Beirut khawpi ah American ralkap le tipi ralkap za tampi a that. Iraq le Afghanistan ih American rammi hnattuantu thawng tampi thah le kutke kim lo ih tuahnak khal ah mawhphurtu a si.
Nisuah Laili lenglam khal ah, Iran cun America le a tthianrual pawl cu leitlunhuap sualralnak zomkhawm hmang in a do. Buenos Aires ih Jewish zatlanghlawm innpi le Israeli rampalai zung a puakter. Africa ih U.S. rampalai zung pawl bomb puah thei ding in Al Qaida a bawm. Hitawk hmun Washington, D. C. rori hman ah Saudi rampalai phiarthah a tum.
Nisuah Laili ah Iran cun Arab khawlipi pali a si mi Baghdad, Damascus, Beirut le Sanaa pawl a hliahkhuh zo. Iran ih nekrawknak hi cekfel a si lo ahcun, a thluntu an tam sinsin rori ding.
Curuangah, mi tampi in Iran hin ram dang pawl hlawmkhawmawknak hi a run pehzom ding ih an ruat lai ah, anih cu ram tampi dolh ding in a rak buaisawn a si.
(Za beng awn)
Iran in mi neh vivo a tumnak, a ke hnuai ih pal a tumnak, le ttihphannak a thlenter mi pawl cawlter ding in kan zate’n kan ttan tlang a ttul.
(Za beng awn)
Kan dunglam kum hnih ahkhan President Rouhani le Ramleng Tlangbawi Zarif cu Iran ram ah thlengawknak le tluktlanawknak tuah can pe ding in rel a si. Thlengawknak tthenkhat! Tluktlanawknak tthenkhat!
Rouhani ih cozah cun tuihlan hnakin nuthai-pathai pawl an thlai that tam, Khrihfa pawl an hrem tam, thuthang palai pawl thawng an thla tam ih, thawngtla khal an that tamsawn riangri.
Nitlaklam rampalai pawl lemsiahtu Zarif cun kan dung kum ahkhan Imad Mughniyeh ih thlan ah ngainak par-kual a va ret. Imad Mughniyed hi, Osama bin Laden si lo ahcun, mi suaksual pawl lakih American thisen luangter tambiktu mi suaksual hohatu a si. Himi thuhla mi pakhatkhat ih Zarif a va sut lai hmu sehla ka duh.
Iran ih ukawknak fehpi dan hi a luarkai bik a si thlang. “Satan Ropi” ti ih a kawh mi America thuhla ih “America Thi Seh” ti ih a au-aw khal a ring bik a thleng.
Himi hi mangbang ding a si lo. Ziangahtile Iran ih dothleng ukawknak lungput hi Islam thisen hal khawruahnak ah thuk zet ih hram a bun mi a si. Himi ukawknak fehpi dan hi America ih ral pakhat a si kumkhuanak ding san khal a si.
Bum in um hlah uh. Iran le ISIS doawknak hin Iran hi America ih rualpi ah a tuah lo.
Iran le ISIS cu Islam thisen hal siangpahrang lukhum ngah an zuam aw. Pakhat cun Islamic Hrilhotu Ram (Islamic Republic) tiah a ko aw. A dang pakhat cun Islam Ram (Islamic State) tiah a ko aw. Hmunram pakhat ah Islamic thisen-hal kumpiram (empire) an thunluh ngah in, leitlun pumpuluk tiang ih thunluh leh an tum veve. Cui’ kumpiram uktu zo a si ding timi lawng ih lungrual lo men an si.
Thihnak rapthlak a tel mi siangpahrang tohkham cuhawknak ahhin, America hrangah hmun a um lo ih Israel hrang khal ah a um lo, Khrihfa pawl hrangah siseh, Jew hrangah siseh, Muslim hrangah siseh, sanlaili ih Islamist thupom (Islamist medieval creed) ttawmpi lotu hmuahhmuah hrangah remdaihnak a um lo, nunau pawl hrangah canvo a um lo, mi tinkim hrangah zalennak a um lo.
Curuangah Iran le ISIS karlak thuhla ah hi cun, na ral ih ral cu na ral a si.
(Za beng awn)
A danglamnak um mi cu, ISIS ralthuam cu sathahnak nam pawl, ken theih ralthuam pawl le YouTube an si lai ah, Iran cu a rei hlan ah khawmualpi dangdang thleng ko kap thleng thei missile pukpi pawl le nuclear bomb an neih thei mi hi a si. Kan cinken ringring a ttul mi – himi hi vei khat hnakih tam ka sim ding – kan leilungpi ih hmaton mi thil ttihnung bik cu thisen-hal Islam le nuclear ralthuam an tthitawknak hi a si. ISIS do neh ih Iran in nuclear ralthuam a neih siansak cu doawknak ah neh in ralbuainak ih duai (to win the battle, but lose the war ) a si ding. Cuvek cang ding cu kan siang lo.
Asinan, rual le tla, Iran in tu ih relkhawm rero lai mi dawrawknak (deal) hi a cohlan ahcun a tlun ih ka rel mi hi a cang thei ciahciah mi a si. Himi dawrawknak hin Iran hi nuclear ralthuam pawl tuah tthat vivonak ihsin a dawnkham lo ding. Iran in cuvek ralthuam pawl tamngaipi tiang ngah ding in amkhamnak (guarantee) a pe sawn ding.
Ziangruangah timi ka simfiang duh. Dawrawknak netabik cu hminsen kar a si hrih lo cing in, Iran ih lungkim thei ding ih lang mi dawrawknak thuhla tthenkhat cu misenpi theih mi an si zo. Himi thei ding in thlingthlatu ageny le thuthup kuatawknak tivek a ttul lo. Google ah na hawl thei.
Himi dawrawknak hin thlengawknak mumal a thlen lo ding lawng si lo in, Iran thawi’ tuah mi ziangvek dawrawknak khal ah Iran duhdan thlun ih dungsipsannak picang pahnih an tel tengteng ding ti kan theifiang.
Iran duhdan thlunsaknak thupi hmaisa cun, Iran cu nuclear ralthuam tuahnak hrangih ttul mi bungrua tam maksak thawn a tangta ding ih, nuclear bomb a neih theinak ding ih timlamawknak can (break-out time) tawi pek tluk a si ding. Nuclear bomb pakhat tuahnak daih a si mi uranium asilole plutonium ttha tivek ralthuam pawl khawlkhawmnak hrangih a rei mi can kha break-out time a si.
Dawrawknak tuah an tum mi ah, nuclear thilri pakhat hman siatsuah an si lo ding ti a lang. Uranium tam sinsin ngah theinak hrangih a her mi cet thawng tampi an rung her rero lai ding. A dang thawng tampi khal cam khat sung te pehzomnak an tuah lo menmen ding, an siatsuah lo ding. Iran ih nuclear program cu hmual nei zet ih tan a si ding ruangah, Iran in nuclear ralthuam a hun neih theinak ding can hi can tawi zet a si ding. U.S ih hisap dan ah kum khat a si ih, Israel ih hisap dan ahcun cuhnak in a tawi.
Iran ih cet cangkang pawl, a her cak sinsin mi cet pawl hi cawlhter an si lo ahcun, nuclear ralthuam an hun neih thei taktak ding hi cumi hnak in a rei lo thei, tampi a rei lo bet thei.
Iran ih nuclear program hi khuahkhirhnak tthenkhat tuah an si ding ih, Iran in cui khuahkhirhnak pawl a thlun dan khal ah ramtamhuap zingzoitu bawi pawl in an kaihruai ding, timi cu a dik. Asinan buainak taktak cu hinah a um. Zingzoitu bawi pawl ih nganca cu pahbal an si ttheu ti nan hmu ko. An cawlter lo.
(Neta post ah a cem ding)