Christmas Cindan Danglam pawl (A Cemnak)

Christmas Cindan Danglam pawl
(A Cemnak)

5) Germany
Germany ram ahcun innsang in Christmas thingkung an ceimawi tikah, a neta bik ah Christmas thilri ci khat (a tlangpithu in innsang ro ih an pekawk sawng vivo ttheu mi thil fatakte) cu Christmas thingkung parih hmuh harnak ding bik ah an thup ttheu. Christmas zing ah an innsang ih nauhak pawl in cui' thilri cu an hawl ciamco ttheu. A hmu hmaisa biktu cun laksawng hleice a ngah ding ih, cumi kum sung khal ah a van a ttha ding tiah an zum.

6) Iceland
Iceland ram ahcun Jolakotturinn ti ih kawh mi, zawhte vek mikei ci khat hi Christmas can ah a vak ttheu tiah an zum. Cui' mikei cun Christmas can ih hnipuan ttha hruhlotu a hua zet ti a si. Kum khat sungah taimate'n hna a ttuantu pawl cu hnipuan ttha a pe ttheu. Asinan hnattuan zuam lo pawl, hnipuan ttha hruh ding lei thei lo pawl, cu a hrem ttheu tiah an zum.

7) Italy
Hmun dang ahcun Christmas Pa (Father Christmas) hi mipa tiah an zum nan, Italy ram ahcun Befana timi nunau a si. Befana cu hmunphiah zuang thei to in laksawng zem ding ah a vak ttheu. Nauhak nungcang ttha pawl in laksawng retnak ding ih an rak ret mi an mawza sungah laksawng  tthattha a thun sak ttheu. Asinan nauhak nungcang ttha lo pawl ih mawza ahcun meihol, khasuan sen le hnawm tivek a thun ttheu. Cuitlun ah a suah sal hlan ah a hmunphiah zuang thawn a thlennak inn cu a thenfai ta ttheu. Curuangah Italian innsang nu le pa cun an lungawi langternak ah sabit no khat an ret sak ttheu.

8) New Zealand
New Zealand ram ahcun kannih ih Thlatang hi an Tthal can a si. Curuangah Tthal khaw hlum nuam zet ah Christmas an hmang ttheu. An ram ahcun pangpar sen mawi zet a par ttheu mi 'pohutukawa' kung cu Christmas can ah a par ttheu. Curuangah New Zealand ram mi pawl cun 'pohutukawa' kung cu Christmas thingkung ah an hmang ttheu.

9) Canada
Nauhak tampi in Christmas can ah anmah laksawng pe ding in Christmas Pa hnenah ca an kuat ttheu. Thuanthu ahcun Christmas Pa hi Saklam Deng (North Pole) ah an um tiah an zum. Asinan cumi ih cakuatnak ding code number a um lo.
Asinan Canada ram ahcun Christmas Pa in carek code (postal code) a nei ih, H0H 0H0 a si. Kan dunglam kum 30 sung ahcun, nauhak pawl in cumi code ih ca an kuat mi cu mi tlawmngai pawl in an let sal ttheu.

10) Austria
Austria ram ahcun Santa Claus bawmtu Krampus timi a um tiah an zum. Krampus cun nauhak nungcang ttha pawl cu laksawng a pe nan, nungcang ttha lo pawl cu funghreu in a thawi ttheu tiah an zum ih, nauhak in an ttih zet.

11) Catalonia
Catalonia ramkulh (Spain) ahcun Christmas ah thil danglam zet a um. 'Nativity Scene' an timi, Khrih piansuah lai langternak milem remkhawm mi tlangpi ahcun Mary le Josef, tuukhaltu pawl, nisuahlam mifim pawl le rannung rawl kuang sungih naute tivek an tel tlangpi. Asinan Catalonia ramkulh ahcun cumi pawl ih tlun ah, pacang ek thawh lai zuklem a tel bet. Cui' pacang ek thawh lai cu "Caganer" tiah an ko. Ziangruangah cumi a tel timi simfiang tumnak tampi a um nan, an cohlan tlangpi mi cu "leilung dawm tthater ding in ek a thawh" timi a si.

12) Ukraine
Ukraine ram cun Chrismtas thingkung hi maimom le maimom innraang lem tampi thawn an cei tiamco ttheu. Ziangahtile, Ukrainian thuanthu roling ah, nupinu pakhat hi a rethei tuk ih a Christmas thingkung a ceimawi thei ve lo. Asinan a thaizing ah a fanau pawl an hung thawh tikah an Christmas thingkung cu maimom innraang in a rak khat thluh. Christmas zing ni tleu hmaisa bik in cui' maimom innraang a run tlet vete'n sui le ngun ah an cang ih, cumi hnu cun an innsang cu mi neinung ah an cang, ti a si. Curuangah Chrismtas thingkung parih maimom innraang a um ahcun vantthatnak a si an ti.

Ref: The Sun, Telegraph

Christmas Cindan Danglam pawl (2)

Christmas Cindan Danglam pawl
(A peh)

(2) Norway
Norway ram ih thuanthu roling ahcun Christmas Hmuah Ni ah hnam-nei (lole miluket) le thlarau pawl an ra suak ttheu tiah an rak zum. Cuvek thlarau le miluket pawl cun hmunphiah hi an ru ttheu ti ih an ruat ruangah, Christmas Hmuah Zan ahcun inn ih hmunphiah zate'n an thup ttheu.

(3) Japan
Mirang hrangah Christmas ah sai-ar sa, Chinmi hrangah vok sa a thupit vekin Japanese pawl cun Christmas ah KFC ei ding ah an ruat ve. Japan ahhin Khrihfa malte lawng an um nan, Christmas can hi hnattuan cawlh can a si ruangah siseh, Amerika thawn sumtuahlam le pehtlaihawknak nasa zet an neih ruangah siseh, Khrihfa si lo mi khal in Christmas can ah nomnak a phunphun an tuah ttheu. 1970 kum pawl ahkhan KFC hi Japan ram ah nasa zet in thehlarnak an rak tuah ih, cumi ihsin Japanese pawl cun Christmas ah KFC ei ding ah an ruat lan ta.

(4) Venezuela
Venezuela ram ah December 16-24 karlak ah roller-skate thawn zingpit ih biakinn feh an uar zet. Mipi pawl zingpit ah roller-skate thawn biakinn ih an feh remcang theinak ding ah zinglam nazi 8 tiang lamzin ah mawttaw feh an kham bet. Nauhak tthenkhat tla cun cuvek ih biakinn feh ngah lo ding an phang tuk. Curuangah zan an ih zawng ah an hridai saupi thawn an kerek an ttawn ih, cui' hridai khatlam kha tukvirh lenglam, lamzinpi sir ah an thlai. Zingpit ah roller-skate thawn biakinn pantu pawl in, itthat lai pawl tthangharhternak ah tukvirh leng ih tlai mi hridai cu an dir vivo țheu.

Peh lai ding

Christmas Cindan Danglam pawl

Christmas Cindan Danglam pawl

Christmas can ahhin miphun dangdang in an tuah mi thil danglam zetzet an um.

1) Thlangta Africa
Christmas hi Rundamtui' suah lom can a si ih, thinlung tak ih Pathian hnenah lungawithu sim ding can a si. Khatlam ah biaknak timi hi nunphung cindan thawn țhențhek a har zet ruangah Christmas hman dan khal miphun ih zir in danglamnak tete an um.

United Kingdom, Canada, Amerika le Mirang nunphung ih a hliahkhuh mi ram tampi ahcun Christmas ruai ah sai-ar sa (turkey) telh ding hi 'lo theih lo' thil ih ruattu an tam zet.

Chinmi khal in Christmas ah vok that in, kawhhran mipi zate'n vok sa ruai hil tlang hi "ti tengteng țul" ah kan ruat tlangpi. A hleice in nauhak deuh thinlung ahcun Christmas ah tlai neknek ih vok sa Lai suan an ei ngah cun, "Christmas ka hmang nuam," an ti țheu. In rundam ding ih rung suaktu Khrih hnenah thinlung takih lungawithu sim ngahtu sawn khi Christmas hmang nuam an si sawn hmel nan. 😊

Chinmi hrangah Christmas le vok sa ruai a sihawk hngetzia langtertu pakhat ka rak tong dah.

2006-07 hrawng ahkhan Christmas ah Lairawn huap in thli a hrang ih ruahpi a sur ciamco. Curuangah khua pakhat ih kawhhran pakhat cu Christmas ruai an țheh thei lo. Ziangahtile mipi an tam tuk ruangah inn sung ih ruai țheh a ngah lo. Inn leng ah ruah kham puan zar ih ruai țheh ding khal in cumi kum ih thli le ruahpi cu a nasa tuk ih a ngah cuang lo. Curuangah kawhhran hruaitu pawl in Kum Thar ah ruai vei hnih țheh lawlaw ding in an țhawn. Cui' kawhhran ahcun kan tlawngta phun hra le phun kua kai lai pawl an um ve.

Christmas ah cawlh can kan pe ih an tlung. Christmas țheh ih an rat sal tikah, "Christmas nan hmang nuam maw?" tiah ka rak sut hai. Cutikah annih cun, "Saya, kannih cu Christmas kan hmang hrih lo. Ruah a sur tuk ih Kum Thar ah hmang ding in an țhawn," in ti. Ruai an țheh ngah lo ruangah Christmas hmang hrih lo ah an ruat aw mai.

Cumi lam cu tawk hrih sehla. 😄😄

Tui' ka rel tum mi cu Thlangta Africa ram ih Christmas rawl ci khat thu a si. Thlangta Africa hi Mirang pawl in an rak uk dah ruangah Christmas ruai khal ah Mirang cindan tampi an cawng. Asinan Christmas ruai hlan ah simaw, hnu ah simaw, momsom (snack) ih an ei mi cu pangang fa kio ro mi a si.

A țih le ten lotui' hrang ahcun a thaw zet ko ding. Asinan a țihtui' hrang ahcun tak a za ding.

(Peh lai ding)

Christmas Mitthli

Christmas Mitthli

Scotland ram ih pacang pakhat in Christmas hmuah ni ah London ih um mi a fapa a phone, “Na riah lo siatter ka duh lo zet nan, ka lo sim tengteng a ttul. Na nu le kei hi kan tthenawk a ttul. Kum 45 sung har zet in kan um tlang zo ih a tawk tuk thlang,” a ti.

Cutikah a fapa cun awki sang zet in, “Ka pa, ziangsi na rel rero?” a ti.

A pa cun, “Hmuhawk khal kan paih nawn lo a si mai. Kan ning aw tuk ih, a rel men hman hi ka ning zo. Curuangah Leeds khawpi ih um mi na farnu kha nangmah in himi thu hi phone in rak sim aw,” a ti.

Fapa cun thin sa hiamhiam in a farnu cu a phone. Cutikah a farnu cun, “Cuvek a cang thei lo. Himi thu cu keimah in ka remawkter sal ding,” a ti.

A pa a phone lohli ih, “Nan tthen aw hrimhrim lo ding. Ka ra thlen hlan ah ziangvek thil fatakte hman rak tuah hlah uh. Ka ttapa ka sawm phah ding ih thaizing ah kan ra thleng cih ding. Cumi tiang rak hngak uh. Nan thei maw?” a ti hnu ah phone a thlak.

Cutikah putar cun a phone ret phah in, a nupi a zoh ih, “A ngah zo! Christmas ah an ra tlung ding ih, tui’ ttum cu an ra tlun man khal anmahte’n an kuan ding,” a ti.

Mi tampi cu hnattuan in hmun dangdang ah kan um ih, Christmas can ah nu le pa thawn um tlang thei lo in lungleng in kan um.

Culai ah mi tthenkhat cu kanmah hmuh ding beisei ih in cuan ringringtu kan nu le pa hngilh in mah ih nuam kan tinak hmun ah kan um pang ttheu.

Christmas can ah na nu le pa hnenih na um thei lo hman ah, phone in siseh, Christmas card thawn siseh, Christmas laksawng thawn siseh, na thinlung ih anmah an um zia langter aw. Christmas can ah na nu le pa mitthli tlater pang lo ding in ralring aw.

Hram: unijokes ih ka siar ngah mi cahram sirhsan in ngan mi a si.

Khualbuk Neitui' Thuanthu

Khualbuk Neitui' Thuanthu

Mi cun kei hi leiram neitu mi sualral, zangfahnak neilotu tiah in ruat ttheu. Mi pakhatkhat in cuti'n a rak sim a si ding. Asinan an dik lo, an dik lo viarviar ih, lehhnu tiang ih simawk ttul nawn lo ding in, tui' can hi thuhla dik rel can a si.

Mi cun khualbuk neitu ka si in ti. Khualbuk ti'n nan ko a si ka zum. Kannih ih hrang ahcun inn tumpi pakhat men a si. Ka pu Joshua ben-Yahoudi in a sumdawnnak a hlawhtlin laifang ih a rak sak mi a si. A fanau 14 hmuahhmuah umnak hrang daih ih a rak sak ruangah a tum zetnak a si.

Hiti'n a si. Kan dunglam kum malte ahkhan kan nupi thawn titi phah in kan inn kiangah kan veivak. Kan fanau pawl an pitling thluh zo ih, kan inn a lawng zet ruangah khualtlawng veivak mallai cu kan riahter thei ko ding, tiah kan ruat. Ka nupi Rachel hi rualsuan thiam maktara a si fawn. Curuangah mikhual riahter theih a si thu kan than ih, an ra riak thok. Zan tinte'n minung pakhat lole pahnih an riak ih, an tam deuh can tla a um. Khualtlawng pawl cu kan khawpi an ra thlen sal tinte'n kan inn ah an ra riak sal ttheu. Ziangahtile Rachel ih tuu sa suan mi kheng khat ei sal an duh. 

Cu thluh ah a ttulnak um riai lo in, uktu in mipum siar ding ah thu a than. Ngunkhuai khon thuhla hrangah a si ko cuh! A fel in a fiang! Cumi zarh ahcun ramkulh sungih mipi hmuahhmuah khawpi ah an sawhhnong aw thluh. Kannih khal in cimpam. Rachel le kei cu kan ih ttheunak pindan pi bik ah kan it. Cun, mikhual pawl cu a dang pindan pathum ah kan cohlang thok. An ra rero bet. Curuangah pindan pakhat ah innsang pahnih lole pathum tiang kan riahter. A ra bet rero fawn. A netnak ahcun, pindan pi bik ah Rachel le kei le innsang dang pali kan benawk a ttul thlang. Cumi ihsin mipi kan khir thok.

Khami zan ahkhan ihkhun ihsin vei hra cu ka tho hrimhrim ding. Sangka va thleng ding in a tet tuk mi minung taksa karlak ah ka buai cuapco. "Pindan a um nawn lo, poi ka ti zet. Pindan a um nawn lo. Zinglam ah ra sal uh. A suak ding mi innsang pahnih an um." Ziangziang simaw an phun pherhpho ta ih, an rualpi pawl hnenah an kir. Cule, inn kiangkap ah puan sin in an it hai. Pindan dang ka tawlrel thei nawn lo rori a si ko. Cumi cu thudik tlaitluang a si. 

Asinan nupa tuak khat hrang ahcun pindan ka rak tuah. Josef cu baan tumpi le kut cakvak zet neitu a si. Nazareth ihsin kan rung, a ti vekin ka thei ta. Anih cun, "Pindan a um nawn lo," timi cu a cohlang lo ding ti ka thei. Kei in, "A um nawn lo, poi ka ti zet," ka ti ding ih, anih cun a 'Mary te' ih thu i sim ding. Si e. 'Mary te' an timi ka hmuh tikah a note tuk lo. Fa von thei cin nunau a si ih, mangbangza in a raam diadia. Josef ih zangfah i dil lai ah, Mary cun a pum na a dom ti ka hmu. Thli le vur ruahpi dai tuk umnak a lenglam ahcun nau ka neiter siang lo ding ti ka thei aw cih. Thu ka ruat.

Ran-inn. A hman theih ding. Keimahte'n ka ttong. Cu thluh in anmah le an laak cu ka hruai hai. Ran-inn sung ahcun rannung an tet zet. Curuangah a kel zawn ah a ro mi hmun um thei ding in rannung tampi ka dawisuak hai. Josef in, "Ka pu, kan lung a awi tuk rori," a ti. Cu thluh ah thungai zet in i zoh ih, "Hitawk hmun ah nau sartu khuiah ka hawl ding ti in sim thei pei maw? Thaizing lole tipzing ah kan hai ding," tiah i sut.

Kha pa kha nau hrin thuhla a thei tam lo nasa. A umdan ihsin a lang cih mai. Ka Ni Sarah tei' inn ah ka va tlan ciamco ih, a pasal a ra suah hlanlo an sangka ka va cum. A pasal a ra suah tikah, "Ka mikhual pakhat in nau a hring zik. Ka Ni Sarah hnipuan a hruh sung ka rak hngak ding," ka ti. Ka thawsam ka vun lak sal hnu ah, "Zamrang ding in sim aw," ka ti bet.

Ran-inn ih kan thlen sal can ahcun Josef cun 'Mary te' cu puan ih khuh mi cangpawl ro le nem parah a rak umter ih, a cal ih thlanhri for pawl a rak hnul rero. Mary a pum a nat rero zo ruangah nemte'n a be phah rero. Ka Ni Sarah in ka Rachel kawh i fial ih, Josef le kei cu ran-inn lenglam ah in dawisuak. "Mipa umnak ding hmun a si lo," a ti.

Ran-inn lenglam ihsin nazi tampi sung kan hngak. A rei zet a bang. Culai ah ttah awn fatakte kan thei thutthi. Ran-inn kel zawn kan vun bih rual ah ka Ni Sarah cun, "Mipa naute nan nei," a ti. Naute cu Rachel hnenah a pe ih, Rachel in a rak ret tthat mi nau tuamnak puan thawn a tuam. Ka lo sim ding, thil mawi duhnung keuki te a si.

Cule, Josef cun Mary a va pan ih a va pom hnu ah a biang ah a hnam. Cu thluh in Rachel in Mary hnenah naute a pe ta ih, ka hnenah ra in ka kut i ra kai. Cule dimte'n, "Joshua kan neih lai kha na mang maw?" i ti.

Meifar cu a alh cem zik thlang, rannung pawl in dimte'n an awn-au ih, naute Jesuh cu a nui' ttang sungah a itthat. Cumi cu ka Ni Sarah ka va thlah lai ih thil umdan a si. Vur ruahpi a reh zo nan, thli a daihdan cu a mak in  amak.

Inn ka thlen sal tikah Rachel cu ihkhun ah a rak it zo. Meisa mit in, mi itthat pawl karlak ah feh in, puan hlum hnuai ih va lut ka man ciah ah, ran-inn kiang ihsin phun sepso awn ka thei.

Ka cekfel a ttha ding, tiah keimahte ka ttong. Ka vun bih tikah tuukhaltu pawl ka hmu. Hnipuan se hniaphniap, rim nam hiamhiam tuukhaltu putar pawl cu ran-inn zial borhbah ahcun thlacam bang in an khuk an bil. A upa bik in Josef hnenah vancungmi pawl le Messiah thuhla ziangziang simaw a sim rero. A dang pawl cu an umhmun ah khukbil in an lu an kun. A tthenkhat cu an biang ah mitthli a luang.

Ring deuh in ka khuhkhuh hrim ih, Josef in i hun zoh. Ruk ruk hmang tuukhal pawl cu dawi tlan ka man zo. Asinan Josef in a kut i hun zap ih, "A remcang ko. Naute Khrih hmu ding ih ra an si," tiah dimte'n i sim.

Naute Khrih? Messiah? Cumi ciah ah kei khal ka khuk ka bil ve. Cule, naute cu ka zoh, thla ka cam ih, tuukhaltu putar in vancungmi pawl le vanlam sunlawinak, naute thianghlim hmuhsaknak, nau tuamnak puante ih tuam mi, rannung rawl kuang ah hmuh a si ding thu, tivek pawl a rel mi cu ka rak ngai.

Naute Khrih a suahnak ran-inn kha keimai' ta a si. A itthatnak rannung rawl kuang kha keimai' ta a si. Ka cangpawl, ka meifar, ka nupi Rachel in nau sar a rak bawm fawn.

Malte a rei in tuukhal pawl cu an fehsuak sal. A tthenkhat cun an fehsuah hlan ah a itthat mi naute Khrih cu kun in an hnam ta. Kei khal in ka hnam ve ti ka thei.
Ka ran-inn sungah anmah..... innsang thianghlim ..... hrangih umnak ding hmun ka rak tuahsak ruangah ka lung a awi ringring ding. Na thei thlang ko ti aw? Khualbuk neitu sualral ka si lo ti hi. Khami lai ah ka um. Ka rak hmu. Cule, nan theih vekin, kum tampi rei hnu ah cui' naute cu Bethlehem ah a ra kir sal. Cumi can cu Pathian ih Siangpahrangram thuhla sim ding in a si. Ka lo sim ding, Amah cu ka zum.  Cutawk ah ka rak um. Cule, ka ttong mi hi cingkeng aw, ka hmuh mi kha rak hmu ve awla cun, nang khal hi zumtu na si ve tengteng ding.

Hram: Dr. Ralph F. Wilson ih "The Innkeeper's Tale" leh mi a si. Suangtuah cop ih ngan mi asinan siar a nom ruangah ka leh mi a si.

Nisuahlam Mifim pawl Bethlehem ah An Ra Thleng

Nisuahlam Mifim pawl Bethlehem ah An Ra Thleng

"Nan inn dung ih inn fatakte khi ka innsang hrangah in san thei pei maw? Nazareth ihsin Bethlehem ih ra tthawn pekte kan si," tiah kan sangka ah rung dak phah in Josef in a run sut.

Ka pasal Jacob in ttong mei nei deuh in, "A san man ziangti'n pek na tum?" tiah a sut. Na theih vekin, ka pasal cun a theih dah lo mi minung pawl hi a zum ngam lo. A poi zet! Zo an si ti rak thei sehla cun, cumi inn cu a pek in kan rak pe ding nan! Asinan khami lai ahcun zo an si ti theitu an um lo.

Josef in a kut pahnih a run phorh. Kut cakvak, tum bembem, hnattuan khunghar ttuan ruangih cang remrem an si. Cule, "Hna ka lo ttuansak ding. Rannung fingkhawi, tthal can ih thlairawl sengh, nan ttul mi tinkim ah si ko," a ti. A mitmen ahcun zangfah dilnak an tel. "Ka....kan dung zarh ahkhan naute kan nei ciah fang a si."

Jacob cun, "Eheu, riahbuk dunglam ran-inn ih suak kha nangmai' fa maw?" tiah a sut.

"Cumi thuhla nan rak thei maw?" tiah Josef cu a mang a bang. Asinan, "Thingthiam (carpenter) hnattuan mallai ka ttuan thei thok cin cun inn san man cu sumpai in ka lo pe ding," tiah a ttong peh.

Jacob cu a lung a vung nem deuh ti ka hmu. I rak zoh ih, mithmai pante'n ka rak zoh ve. Cule, aw bultan nawn in, "Aw, nan sang thei ko. Asinan zingpit ah ka lo hai cih ding. Tlang parah thing hau ding kan nei," a ti.

Cumi ni siimlam ah an ra tthawn ih, Mary le kei cu rualpi ah kan cang lohli. Mary cun ka fanu i mangsuakter ttheu.

Kum hnih a rei hnu, zanttim  hrawngah, rannung le siahhlawh tampi thawn nelrawn ih khual a tlawng ttheutu mi bur khat cu Bethlehem khaw sungah an rung lut khulkho ih, kan inn hmai ciah ah an cawl. Kala-uk pawl cu an khuk an bil ih, an tthungh karlak ih totu pawl cu an ttum. Nisuahlam minung pawl an si ih, mi neinung an si. An zate'n mi pathum an si. Mi neinung um zat ka tinak. Siahhlawh pawl cu siar tel ding an si lo tiah in rak sim dah.

Kan inn dunglam ih Mary le Josef le Jesuh umnak inn fate cu an zoh rero. An inn te cu tleu nem le mawi zet in a khuh. Cutikah tlunvan ka hun zoh ih arsi pakhat ...... arsi a si ka zum....... a tleu mawi zet thawn inn te a tlettu ka hun hmu. Mi neinung pawl..... nan kawhdan in Nisuahlam Mifim pawl .... cun an ttih hmel lo. Inn te cu an va pan. An siahhlawh pawl in an thlun.

On mi sangka ihsin a itthat mi Jesuh hmai ih leilung zial ah an khuk an bil ti kan hei hmu.

Balthazar in, "Nisuahlam ah naute ih arsi kan hmu. Jew miphun ihsin leitlun siangpahrang dang hmuahhmuah hnakih a ropi mi siangpahrang a suak tinak a si ti kan thei. Curuangah cuvek siangpahrang ropi cu upatnak thawn ra cibai ding in kan ra," tiah a sim.

Mary ih biang ah mitthli an luang ti ka hmu thei. Balthazar cun, "Jerusalem ah kan feh nan, naute siangpahrang thuhla an thei lo," tiah a sim peh.

Jesuh hi siangpahrang maw? Ziangtin a si thei? Innsang rethei tuk an si. Josef cu lothlo-thingthiam men a si ih, Mary khal lothlo fanu men a si fawn.

Balthazar cun, "Siangpahrang Herod thawn kan tong aw. A mithiam pawl in Messiah-siangpahrang cu Judah ram, Bethlehem ahhin a suak ding an ti. Siangpahrang Herod cu a buai a bang," tiah a sim bet. Cu thluh in a cawl lawk ih, an nisuahlam ttong danglam thawn midang pawl hnenah thu a sim thektho. Asinan Herod an rin ngam lo thu an rel ti cu na theithiam thei ding.

Nisuahlam mifim pawl cun an ken mi laksawng pawl rak la ding in siahhlawh pawl hnenah zaizir in an sim. A hmaisa bik pa cun bawm khohkhah zet pakhat ih tawh cu manhlap hluathlo in a ong ih, bawm sin a vun ong. Sui! Meifar eng riari hnuai ahcun sui tangka le sui tlang (hlangh) pawl cu an tleu surhso. Tluangtlamte'n, "Siangpahrang hrangah," ti'n a sim ih, vak thei pek Jesuh ih hmai ah bokkhup in upatnak a pe. A tthangharh pek mi Jesuh cu a umnak ah a to khiaukhi ih, theih hiar zet in sui cu a zoh.

Mifim pahnihnak cun thingkuang a ong. Alala.... ram dang ih suak mi rimhmui ih rim cu pindan sungah a khat cih. Jesuh in a hnar in rimhmui cu a hnim ih bawm sung cu a vun zoh. Cu thluh ah mifim pahnihnak cu Jesuh hmai ah bokkhup in upatnak a pe.

Cu thluh ah Balthazar cun lungvar palang mawi zet a um mi bawm netabik a la. Palang sin a vun on tikah rim danglam pakhat a hung um ...... rim rit le rim mankhung, thihnak rim a nei mi myrrh rimhmui, mithi ruak ih an culh ttheu mi a si. Siangpahrang thilri va si hmansehla, naute vak thei pekte pek ding ahcun laksawng danglam zet a si tiah ka ruat. Cu thluh ah palang cu a sin sal ih, a cal leilung dai ih khukbil in naute cu upatnak a pe.

A netnak ahcun an pathum in ttin zai an rel ih pindan fatakte cu an suahsan. Jesuh a cawitu Mary cu Josef in a hei pom. Pakhat le pakhat kai aw phah, theihthiam ding zuam phah in, cutawk ahcun an to cuahco.

Tu ahcun Balthazar in Jacob hnenah, "Na rannung rawl hrampi umnak rawn ahhin tuizan kan riak thei pei maw?" tiah a dil ih, Jacob cun a lu a sut.

Balthazar in zaizir in a siahhlawh pawl a sim hai ih, siahhlawh pawl cun deuthlam pawl an phorh. Tu ahcun, kan khaw minung a hrek tluk cu mikhual pawl ra zoh in, kan inn hmai lamzin ah an um. Meifar awn curco pawl in an hmai a tlet serser. Siahhlawh pawl cun kala-uk le laak parih thilri phunphun cu donsang picang zet pathum an tuah mi lam ah an thiar buai vutvo. A netnak ahcun mipi pawl khal an inn an an tin cio. Asinan pheh lo ih rel ahcun, kei cu ka itthat mumal lo.

A thaizing ah siahhlawh pawl cu zingte'n an tho ih rannung phurhthil pawl an timtuah sal. Cu thluh ah deuthlam picang pawl an tthiat. Nisuahlam mifim pawl cu Jesuh tong ding in Josef le Mary ih inn cu vei tampi an pan leuhleuh. An feh liam lai ahcun kala-uk kuang awn cu hmun hlapi lam pan in a reh vivo.

Asinan a thaizan ahcun kan inn sangka kingtu mi pakhat ruangah kan tthangharh. Josef a rak si. Jacob in, "Rung lut aw. Na umdan cu thla hmu vek na bang ve!" a ti.

Josef cun, "Ka mang ah vancungmi pakhat a rung lang. 'Tho awla, naute le a nu kha hruai in tlansuahpi aw. Ziangahtile Herod in thah tum in naute a hawl' tiah i sim," a ti. Mary cu a tha a tthia thluh. Curuangah ka va kai. Josef in, "Jacob, kan lamzin hrangah na laak pakhat ka lo lei thei pei maw?" tiah a sut.

"Lei thei tuk e."

Josef in a korfual zal ihsin sui tangka fang khat a hun phorh. Jacob kut ah hnget zet ih ret phah in, "Himi hin a phuhru thei ko ding," a ti.

Ka pasal ih mit cu an hung tleu, a kutzung pawl thawn sui tangka cu a vun hum ih, a kut a vun tthawn tum. Asinan cumi ciah ah a cawl ih sui tangka cu Josef hnenah a pek sal. Jacob cun, "A si lo. Laak kha a pek ih lo pek ka duh, cule, zamrangte'n tlan lohli thei ding in duhsaknak ka lo hlan. Himi hi nanmah le naute Khrih hrangih kan tuah thei mi umsun a si," a ti. (Cumi ciah ahcun Jacob ruangah ka uang aw nasa).

Thin sahal ttiattia le anhai zet in an innsang hrangah ei-in tthenkhat cu manhlap zet in ka tuah. Cumi lai ah Jacob le Josef in an hlawnthil thingkuang rit zetzet cu Josef ih laak parah an ttawn. Cu thluh ah Josef in Mary le naute cu laak dang ....kanmai laak .... ah a cawi so ih, cu thluh in Jacob a pom. Cule, "Kan dunglam kum hnih sung, kan hrangih nan tuah mi pawl par ahhin ziangtivek ih lungawithu lo sim ding ti hman ka thei nawn lo. Kan inn ih um vek rori'n in umter. Tu ahcun.... tu ahcun .... zan khawthim ah kan lo suahsan tengteng a ttul lala fawn. Ka lung a awi tuk," a ti.

Cu thluh ah, a thupte'n, "Kan fehnak ding zohman na sim lo ding ti aw?" a ti.

"Khuilam nan pan ding? Nazareth ah nan kir sal ding maw?"

Josef cun, "Na theih lo hi a ttha bik. Asinan kan tong aw sal ding. Kan tong aw sal ding ti ka fiang," a ti.

Cu thluh ah rannung pawl cu lamzin ah a hruai hai ih, thlanglam ih Egypt ram lam pan in an feh. Kutvai in mangttha ka pe ih, naute Jesuh khal in a kutvai in i mangttha ve.

"Jacob, khavek hlawnthil hmuahhmuah thawn, anmah lawng tluangte'n an feh thei na zum maw?" tiah ka sut.

Jacob cun ka hmuh dah lo mi mithmai nem zet thawn i hun zoh ih hitin i sim: "Nisuahlam mifim pawl a kokhawmtu le vancungmi run thlahtu Pathian cu an hnenah a um si lawm. Anmah lawng an si lo, Rebecca. Ziangtin anmah lawng an si thei ding?"

Hminsin: Dr. Ralph F. Wilson ih "When Magi Camped In Bethlehem" leh mi a si. Suangtuah cop ih ngan mi asinan siar a nom ruangah ka leh mi a si.

Pathian ih Hril mi Tuukhal

Pathian Hril mi Tuukhal

Thlatang vei sawmli ih vur dai pawl in tuukhal ih biang ah vun kir rin thuk zetzet an umter zo. Bethlehem tlangmual ih a nun hmuahhmuah rak hmangtu a si ruangah, kum sawmli lawng a si lai nan putar ah a cang. A khua a sik fawn. Cumi ni ih a tonak tlang hrap cu khua a dai zet. Curuangah thli kham thei ding ah a korfual cu tthate'n a tuah.

Tu le tu a umhmun a tthawn leuhleuh. Har a ti tuk ruangah si hran lo in, um remlonak, thinphannak, le mipi tawttuknak pawl ruangah a si. Tuu za tampi rual thawn an um lai ahcun inn ih um vekin a ruat aw ttheu. Asinan tui ttum ahcun tlang hrap ah mipi an khat mermer – thawng tampi an si – ih Zirhtu ih thu sim mi cu hiarhal zet in an ngai. Thli in a khatlam ih a ttong a hran hloh can si lo ahcun Zirhtu ih ttong cu tthate'n an thei thei.

Tuukhal ih hmin cu Tobias ben David (da-VID ti'n siar aw) asinan midang pawl in Toby ti'n an ko. Tui zarh sung cu a fapa pitling zo pawl in an tuurual tthate'n an rak khal. Toby cun Nazareth Jesuh ih thusim mi ngai ding in a fehsan hai. Tuini ah Zirhtu cun rundamnak thu a zirh. A minung pawl an lungruhnak le sualnak pawl ihsi runsuak ding le hruaikhawm ding ah ziangtivekin Pathian a ra, timi a sim hai.

Tu ahcun Jesuh ih simfiangnak cu tuurual thuhla a thleng. Toby cun nuam a hun ti deuh. Mi zaran hnakin tuurual thuhla cu tampi a thei sawn.

Jesuh in, "Tuukhal ttha cun a tuurual hrangah a nun a thap. San cop tuukhal cun cinghnia a rat lai a hmuh tikah a tuurual a tlansan ttheu nan, tuukhal ttha cun a tlansan lo," tiah a sim. Kum tampi liam zo ih zan khat ah, Toby in a tuurual khalh bawm ding ih a san mi minung pawl cu, tlangmual ih tlavang sendup huk awn an theih tikah tuurual an tlansan dah. Asinan Toby cu a tlan lo. Tuukhal hnattuan hi a nun phumawknak a si. Tuukhal ttha si ding in neih a ttul mi pumpekawknak pawl a thei. Mahte hum aw thei lo tuu fano pawl humhim dan a thei. Tuurual hrangah nunnak hrang ih ttihnung dinhmun ah din a ttul can a um thuhla khal a thei. Cuvek cu tuukhal ttha ih tuah ttheu mi a si.

Jesuh cun a ttong peh ih, "Tuu za khat nan nei ih, zan khat cu tuu pakhat a hlo si bang sehla. Ziangtin nan tuah ding? Tuu 99 kha himte'n nan tanta ding ih tlangmual ah kaiso in a hlo mi tuu cu nan hmuh hlan lo nan hawl ding. Nan hmuh tikah nan cawi ding ih nan liang parah toter in, riahbuk ah nan run phur ding. Cule, nan lungawinak ttawmpi ve ding in nan rualpi ttukhal pawl nan sawm ding," tiah a sim.

Jesuh in a ttong sal ih, "Vancung ih nan Pa cu cuvek a si. Lamzin na hloh tikah a ra lo run ding ih himte'n a lo hruai sal ding. Amah in a lo hawl hmuh ih, nannih khal in amah nan hmuh hlan ah a bei a dong dah hrimhrim lo ding," tiah a sim bet.

Toby ih lungtur cu a rang zutzo. A dang sungah dawnkhamtu thil hung um vekin a thei. A theithiam zo. Toby cun tuu hlo hawl in tlangmual pawl cu cawl lo bang lo in a rak fang ttheu. Tuu hlo hawl hmuh sal can, hrampi bur lak ihsi tuu vun runsuah, riahbuk ah tlunpi sal ih rualpi thawn lom tlang can ih a thleng mi lungawinak cu ziangvek a si ti a thei. Amah cu cuvek tuukhal a rak si ringring.

Cuihleiah, khui ah ka feh ding ti thei lo ih vahtawih, lamzin hloh, tumtah bulba nei lo ih um, hmun pakhatkhat ih tartahak tivek can ah ziangvekin thinlung a um ti khal a thei (A hlo mi tuu ih thinlung umdan). Talbuai hnuaihno, khuarkhawhrum thuk zet vek a si mi ihsin suak thei ding ih zuam a harsatzia khal a thei. Cumi cu tuini ah Zirhtu hnenih a ratnak san a si. Nauhak kum hra mi a si lai ih a neih mi zumnak kha ngah sal thei beisei in Zirhtu ih thusim mi a ra ngai.

A thluak cu a kum hra kim suahcam zan ah a kir vurvo. Zan dang vek thotho in a pa lole a pakhatta le pawl thawn tlangmual parah tuu kilkhawi in an um. Arsi pawl cu an tleu zet ih, van dum sungah an laam rero. Asinan vei le khat ah tleu nasa zet in tlang hrap a run sun. Aw pakhat a rung thang, "Ngai uh, nan hnenah mi hmuahhmuah hrangih lungawinak nasa zet thlentu ding thuthang ttha ka run keng. Tuini ah David ih khawpi ah Bawi Khrih a si mi Rundamtu cu nan hrangah a suak zo!"

Rundamtu, runsuaktu – tuukhal pawl ih hnattuan. Cumi zan ih an hawl hmuh mi mipa naute, vancungmi ih a sim vekin ran rawl kuang sungih it,  thuhla kha vei tampi a ruat ttheu. A liang fatakte pawl thawn leitlun ih hualvan a putu naute cu Toby in khuk bil in a rak bia. Khami naute kha ziangvek a si thlang pei? Tu ahcun kum 30 luan deuh hrawng a si thlang ding. Himi rundamtu hin mi pakhatkhat a rundam hrih maw aw? A runsuak hrih maw aw?  Hmuitin mi nei lo ka dinhmun ihsin i runsuak thei pei maw? Toby cun mangbang zet in a ruat rero.

Cumi ciah ah thli in Jesuh ih ttong cu Toby ih lam ah a rak hran. Jesuh cun, "Kei hi Tuukhal Ttha ka si, tuurual hrangih nun thaptu ka si. A ttawnttai mi le phur rit a phurtu pawl ka hnenah ra uh, cawlhdamnak ka lo pe ding. Ka kawn hi phur uhla, ka hnen ihsin zir uh, nan thlarau hrangih cawlhdamnak nan hmu ding, ziangahtile kei cu thinlung zaidam le ngaitlawm nei mi ka si, " tiah mithmai pan le hlipar zet in a sim.

A si pei maw? A mitthli pawl a biang ihsin a khabe tiang ih an luan rero lai ah, Toby cun a ruat. A si pei maw? Lungawinak le Pathian ih duhdawtnak hmun camcin in a taksa puakkuai zik vek tiang ih a thinlung an luahkhat thok lai ah, Toby cun a ruat. A si pei maw? Himi Jesuh hi khami zan ih ka hmuh mi leitlun Rundamtu kha, tiah Toby cun a ruat. A si, a si tengteng ding, tiah Toby cun a ruat. A ttongkam in i hawl hmu ih, a ngial a ngan ih rel cun, a aw ihsi hin ......Pathian ih tuukhal...ciahciah a si.

...........................

Himi thuanthu hin Matthai 11:28-29; John 10:11-13 le Luke 2:8-18 thuhla pawl a hmang.

Hminsin: Dr. Ralph. F. Wilson ih "The God's Shepherd – a Christmas Story" leh mi a si. Suangtuah cop ih ngan mi asinan siar a nom ruangah ka leh mi a si.

Josef ih Cakuat

Joseph in A Nu A Kuat mi Cakuat

Duhdawt mi Nunu,

Bethlehem ah kan um lai – Mary le kei le naute Jesuh.

Kan dung tthal can ahkhan ka lo sim thei lo mi thil tampi an um. Cumi lai ah rak lo sim khal sehla i zum lo ding. Asinan tu ahcun ka lo sim thei thlang ko ding. Na theihthiam ka beisei.

Nunu, na theih vekin Mary hi ka duhdawt ringring. Nauhak a si lai ihsin nang le ka pa in amah thawn in cepoh ttheu kha. Mary le a ttapa pawl cu kan inn lamzin ah an lek ttheu. Kan innsang hnih khal zanriah kan ei tlang ttheu. Asinan ka nun ih ni harsa bik cu kan dunglam kum khat zikte ahkhan a rak thleng. Kei cu kum kul ka si ih, Mary cu kum hleinga lawng a si lai. Khami ni kha na cing ko lo sawm?

Buainak cu kan hamawknak le tthi aw ding ih lungkimnak kan tuah hnu ah a ra thleng. Khami tthal can ahkhan Mary cun ti thutthi in Judea ram ih a unaunu Elizabeth a va tlawng. Thla thum sung rori a va um. A ra tlun sal tikah, mipi pawl in fa a von a si pei maw tiah an rel.

A netnak ahcun, khua a dur mi ni khat ah, thuzilzuang thawn pehpar in amah ka tong. "Mary, naute na nei zik mawsi?" tiah ka sut.

A mit pawl fiang zet thawn i zoh ih a lu i sut.

Ziang ka ttong ding ti ka thei lo. A netnak ah hak cuakco in, "Zo?" tiah ka sut.

Nunu, Mary le kei hi mawihmang lo in kan cangvai dah lo...kan hamawk hnu khal ah cuti thotho.

Mary cu a lu a kun. Cule, "Josef, lo simfiang thei dan ding a um lo. Na theithiam thei lo ding. Asinan nangmah lo cu zohman ka ngaihsak lo ti hi cu na theih ka duh," a ti. Cu thluh ah a ding ih, dimdawihte'n ka kut pahnih a kaih hnu ah, a netabik hrangih a tuah mi bang in ka kut cu a hnam. Cu thluh in a tin. A thinlung sunglam cu thi zik cuahco in a thei aw tengteng ding. Kei khal cuvekin ka um ti ka thei.

Cumi ni cu baibah cuapco in hna ka ttuan. Zanthing lakah ka siatsuahawk lo kha mangbangza a si. A tir ahcun ka thin a heng ih ka tuah lai mi sangka cu na zet in ka sut rero phah. Ka thluak a buai tuk ih ka hnattuan ah ka thinlung ka pe thei hrot lo. A netnak ahcun, mipi theih lo ih tthenawknak tuah in neihawknak ding thutiam cu cemter ding ah ka ruatcat. Ziangahtile ka duhdawt tuk ruangah mipi hmai ih a mualpho ding ka siang lo.

Nangmah khal ka lo sim thei lo. Khami thu ahcun, zohman ka be thei lo. Tuante'n ka it ih itthat ka tum. A ttongkam kha ka hnathlam ah a ra thleng leuhleuh. "Nangmah lo cu midang zohman ka ngaihsak lo...nangmah lo cu midang zohman ka ngaihsak lo....." A ttongkam zum thei sehla ti cu ka saduhthah sang bik a si!

Ziang can ah ka rak itthat ti ka thei lo. Nunu, Pathian in mang i manter. Ka hnenah Bawipa ih vancungmi a ra. A ttongkam pawl in ka thin in tthawng tuk ih, mizansun ih ta vek rori in ka cing lai.

Vancungmi cun khawri vek awkam thawn, "Josef, David ih fapa, na nupi si ding ah na inn ih Mary hruai ding hi ttih aw hlah, ziangahtile fa a von mi hi Thiang Thlarau hnen ihsin a si," tiah i sim.

Nunu, ka hna ih theih mi cu ka zum thei lo. Khami kha a simfiangnak rori a si! Vancungmi cun a ttong peh ih, "Fapa a hring ding ih, Jesuh tiah a hmin na sak pei, ziangahtile a mipi pawl an sualnak ihsin runsuaktu ding a si," a ti.

Vancungmi cun a kut tumpi pahnih thawn ka liang in i kai. Ka sunglam thuk zet tiang thleng in reipi sung i zoh. Feh ding ih khatlam a her zawng ciah ah, a mithmai tleu zet ahcun hni siamsi hmel ka hmu vekin ka thei.

Ihkhun ah ka tosuak vukvi. Cumi hnu cun ka itthat nawn lo. Ziang ka tuah ding timi malte sung ka ruat lawk. Vancungmi ih ttongkam cu ka ruat rero. Cu thluh ah ka tho ih, nan tthangharhlonak ding ah awn-ai nei lo te'n ka hnipuan ka hruh. 

Thlapi a vang lo mi zan thim ah peng tampi ka rak feh a si hmang. Van dum khiamkhiam cu arsi pawl in, tthim ih vih ong mi bang in, an vit pop celcel. Zilthli hlum thertho in ka hmai i run sem.

Nunu, Bawipai' hnenah hla ka sak. Kei rori hla ka vun sak cu, vun suangtuah hnik awla. Ka lungawinak cu ka sup thei lo. Bawipai' hnenah Mary cu nupi ah ka tthi ding ih, ka zohkhen ding thu ka sim. Mi in ziangvek ih an rel khalle Mary le naute cu ka kilkhawi ding, ka ti.

Zing ni in tlang zim a dai rual ah ka ra tlung. Nunu, khami zing kha na mang lai maw ti ka thei lo. Kei cun mizansun vek rori'n ka mang lai. Ar rawl na pek lai ah ka ra thleng ih, inn leng ih i hmuh ruangah na mang a bang. Na cing lai maw?

"Nunu, to aw. Thu lo sim ding ka nei," ka lo ti ih, inn leng lungpi parih to thei ding in na kut in ka lo somdawl. Cu thluh ah, "Nunu, ka nupi si ding in kan inn ah Mary ka hruai ding. A thilri pawl retnak ding na rak tawlrel bawm thei pei maw?" tiah ka lo sut.

Reipi sung awn-ai nei lo in na um. A netnak ah, "Mi ih an rel rero mi hi na thei ve ko lo maw, ka fapa?" i ti. Na mit an ciar.

"Aw, thei e, Nunu."

Cu thluh cun na awki a sang. "Na pa nungdam lai sehla cun, nun a lo sim tengteng ding. Himi hi ka lo sim ding. Neihawk hlan ih khavek nan si cu innsang le mi hmuahhmuah mualphoternak a si. Nang.....nangmah le Mary hi ningzak zet ding nan si!"

Ka lo simfiang tum khal ah i zum dah lo. Curuangah ka lo simfiang nawn lo mai. Vancungmi in thu lo sim lo sehla cun, Nunu, zokzet in i hnihsan rero ko ding.

"Nunu, himi hi tuah ding diktak a si."

Innsang thuneitu bik bang in ka lo sim. "Kan inn a ra thlen tikah khami thuhla thawn pehpar in ttongkam kam khat hman nan ttong ka duh lo. Na mo a si ih, na ttihzah a ttul. Venghnen pawl ih ttongkam tuar har pawl a tuar theinak ding ah nangmah ih bomnak khal a ttul ding," tiah ka ttong nawt ciamco.

Poi ka ti zet, Nunu. Khavek ih sim ttul ding dinhmun ih um phu na si lo. Thin-ai thok ih din na tum.

Dimte'n, "Nunu, ka lo ttul," ka ti sal. Ka kut i kai ih na hung ding. Asinan na mit ih thinhengnak meisa pawl an hlo zo.

Reipi i pom phah in, "I rinsan thei ko, Josef," na ti. Na tum taktak fawn. Ttongkam dang zianghman na ttong nawn lo. Kan dunglam thla malte sung ahkhan, zovek mo hman in nang tluk ih ni ttha hi an beisei ban lo ding ti a fiang.

Nunu, na hnen ihsi ka feh hnu ahkhan Mary tei' inn ah ka hung so ih, an sangka ka king. A nu cun sangka ra ong phah in ti remrem in i zoh. Cu thluh ah inn sung lam hoi in, "Josef a si!" tiah ring zet, aw hrothak zet in a au. A au phah ah ka hmin a phui suak dengmang vek a si.

Ka Mary te cu thinphan ruangih com feufi in a ra suak. Ka zumnak ah, amai' lam ih ka ttan hramhram a beisei a bang. A mit cu an sen ih an thling. A nu le pa in ziangvek an sim ti ka vun ruat thei mai.

An inn ihsin kekar malte kan feh. A tha a nau tuk ih, a thin a phang tuk a bang fawn. Awkam nemte'n, "Na thilri timtuah aw Mary, ka nupi si ding ah kan inn ah ka lo hruai ding," ka ti.

"Josef!" ti phah in a tha neih hmuahhmuah suah in i pom. Nunu, a tha a rak cak zet ti ka rak thei lo.

Ka khawkhannak cu ka sim. "Tui zarh ah Rabbi Ben-Ezer ih inn ah kan feh ding ih, tthit-umnak tuahsak kan dil ding."

Nunu, a ti thutthi tuk lawmam ti ka thei ko. Asinan kan neihawk lohli asile Mary, naute le keimah hrangah a ttha sinsin ding tiah ka ruat ruangah a si. 

"Mary, kan rualpi pawl an rat lo khalle, kan pahnih lawng khal in kan duhdawtnak hi Pathian hnenah kan tiamkam thei ko." Malte ka cawl lawk. "Ka nu a ra tel ding ka zum. A nu le pa ih an sian ahcun na rual Rebecca tla a ra men thei. Na nu le pa teh ziang an bang pei?"

Awn lo ih ttap phah in Mary ih ruangpum fatakte cu a hnin derdo ti ka thei.

"Mary," tiah ka ko. Ralttha sinsin in ka ttong thei thlang ti ka thei aw. "Mi in ziangvek ih an lo rel a si khalle, ka nupi na si ding hi ka uang aw. Tthate'n ka lo kilkhawi ding. Pathian hnenah thu ka kam zo."

I hun zoh.

Ka aw ka tthum ih, "Mizan ah mang ka nei, Mary. Vancungmi ka hmu. Na dinhmun ka thei si lawm," ka ti.

A mithmai ttawnttemtu thinhar anhainak cu an hlo. An inn ihsin tlang parih kan feh soh thok ahcun a hlipar zet zo.

Culai ah a nu cu hmuan kulhnak lam ah a ra tlan. "Um hrih uh," tiah a au. Sangka dunglam ihsin kan ttong a rak ngai a si tengteng ding. A biang ah mitthli an luang rero.

A thinlung tuarnak ruangah zu ri vekih baibah in, "Ra tel ding in na pa ka sawm ding," tiah in rak sim. A hnifual tuah ttha phah in, "Tthitumnak ah kan ra ding," tiah ringpi'n a au ih a pasal a va hawl cih.

Thil si dan cu khati'n a si, Nunu. Kan hrangih na um ruangah ka lungawi. A rei hlan ah ca ka lo kuat bet ding.

Duhdawtnak thawn,
Josef

Hminsin: Dr. Ralph F. Wilson ih "Jeseph's Letter Home – a Christmas Story" leh mi a si. Suangtuah cop ih ngan mi asinan siar a nom ruangah ka leh mi a si.

Naute Jesuh hrangih Sepbawm

Naute Jesuh hrangih Nau Sepbawm

Inn ihsi an pawhsuah lai ah, innbo ih an thlai mi nau sepbawm tharte cu a sep aw dialdo lai. Zan tampi sung thing thar rim cun an inn cu a luah. Josef in thirkhen le hluah thawn nau sepbawm fatakte, mawi zet cu thinsaute'n a tuah. Khaw thim lawng ah a hnattuan a cawl ttheu.

Tu ahcun, Josef in Mary biang ih mitthli pawl a vun hnul sak hnu ah, an dunglam ih inn sangka cu a khar. An thilri neihsun malte cu laak parah ret phah in, "A remcang ko ding sokhaw," tiah a sim.
"Josef, ni malte sung kan hngak bet thei lo ding maw? Naute cu ziangtik can khal ih rung suak thei a si thlang si." Mary cun inn suahsan a duh lo. Tuvek kherkher a si fawn.

"Kan ngam cin tiang cu kan hngak ttentto zo. Tuini ih kan pawhsuah tengteng a ttul. Mipum siar ttum ah Bethlehem ih ka um lo ahcun kaihkhih ka tong ding." Josef cu feh a man zo.

Mary in, "A si lole nau sepbawm tal kha cu keng aw. Naute in thil ttha pakhatkhat a neih ka duh," tiah zangfah a dil.

"Si hlah, hitawk ih kan tanta a ttul. Naute khal in a rei hlan ah a hmang thei sal mai ding si lawm."

Josef in laak cu hridai in a dir nan a feh duh lo. "Ra aw, rannung," tiah kawk phah in, feh seh tiah a taw ah a thawi. Laak cun paih hrot lo in a thlun. Josef cun a kut khatlam in laak a hruai ih, a kut khatlam in hmun hrap ih Mary a feh remcang theinak ding ah a somdawl. Nau hrin cu zo Mary ih feh thei tawk tete'n Nazareth tlang sang ihsi Bethlehem pannak lamzin hrap kelkawi ahcun an feh vivo. An tlun ih an inn ahcun, nau sepbawm cu sep aw nawn lo in a thlai aw thlang.

Ruh cang na thei khop peng sawmkua cu ni nga an feh hnu ah, mipi tawt zet ih a um mi Bethlehem khaw sir ahcun Josef in an um theinak ding ran-inn fatakte a hawl. Mary cu a nau hrin a nai zet thlang. Cangpawl ro hlun pawl kangter pang lo ding ah Josef in a meifar cu ralringte'n a kil rero. A netnak ahcun naute ihkhun ih hman a rem mi lungto rannung rawl kuang umnak ran-inn a hmu. Cuvek ran-inn cu lung raang an laih kuar mi puk a si ih cutawk ah um ding in Josef cun a ruat cat.  Cawhlek thawn rannung rawl kuang ih cangpawl ro borhbah pawl cu a huat fai thluh. "A zia-um ko ding," tiah amahte'n a ttong phah. Cu thluh ah a kut ih pom thei tawk in cangpawl thiangfai pawl a va la ih, rannung rawl kuang ahcun a phah. Cumi cu rannung pawl ih an ra panlonak ding ah bil mi puan pakhat thawn a khuh.

Mary in a naute thar a kholh ih a tuam ngah cun zanttim a luan nerno. Cule, naute cu a ihkhun thar ah dimdawih zet in a vun hlum. Josef in Mary ih liang a kuah ih, naute itthat cu an pahnih in an zoh.

Mary in naute ih kutzung fatakte pawl cu a vun tham. Cumi phah in, "Josef, can tampi heu ih na rak tuah mi nau sepbawm kha tu ahhin um sehla a ttha tuk ding," a ti. Cu thluh ah ran-inn puk ih tlunlam niamte cu a hun zoh ih, "Ziangtitin simaw cu na thlai thei thotho ko ding. Ka theih dah mi naute lakah khavek nau sepbawm neitu an um dah lo. Siangpahrang pakhat ih hman tlak a si," a ti.

Josef cun hni phah in, "Mipa naute hmuahhmuah in thingthiam (carpenter) papa an nei ve lo pi," a ti. Asinan a mang cu a bang. Ziangruangah naute Jesuh hi inn ah suak in khami nau sepbawm ih a hman theilonak? Vancungmi in Mary le amah an simtheih mi naute hleice hi a rim a se mi ran-inn ah ziangruangah a suak? Tlang ram thingthiam pakhat ih inn khal a siava tawk tuk zo. Ziangah hitawk kherkher? Ziangah Bethlehem kherkher?

A sonnak cu a rei hlan ah a ra thleng. Sangka ah tarlam nai mi pakhat ih lu a rung dak. Daite'n an um lai mi cu a rung hnoksak. Curuangah ngaidam dil awphawi thawn, "Hitawk ah naute a um maw?" tiah a run sut. Cu thluh ah naute cu a hmu. Mary in a hmuh theih lo ding in naute cu a ttang ah a vun pom. Cu thluh ah cui minung cu a hlo sal.

Josef in ziang a ngaihven timi cu Mary ih mit khal ah a lang ve. Josef cu puk suahka ah a va feh. Hlaral ihsi au-aw a thei ban, "Hitawk ah, Jake in a hmu!" ti a si. Khaw thim lak ahcun Josef cun minung pianhmang bur khat amah pan ih an rat lai a hmu. A thing kianghrol hngetkhoh cu napi'n a hum ih, tumruh zet in sangka ah a ding.

Ran-inn an ra naih vivo tikah tuukhal pawl an si ti a theithiam. Josef cun a kianghrol cu a kai fek sinsin. An lakih upa bik cun tthuktthun deuh in, "Kan ra lut thei pei maw? Naute Khrih zoh ding ih ra...ra..kan....si," a ti.

Josef in Mary a vun zoh. A zaang-ruh tluan ah natnak fatakte pakhat a ttumsuk vivo ti a thei. Cumi cu thil cang pang men a si lo. Himi thilthleng danglam hmuahhmuah hi thil cang pang men an si lamlam fawn lo. Curuangah a lu a sut ih ran-inn sungah a lut sal. "Aw, ra lut uh. Kan lo hmuak."

Tuukhal pawl cu puk tawt zet ahcun dimtei' ke kar phah in an lut. A nauta bik cu naute hmu ttha thei deuh ding in laak kiang ah a ther aw. An khuk an bil. A upa bik in, "Pathian cu thangtthat si ko seh!" tiah ttihzahnak thuk bik thawn a ttong.

A dang pakhat in mangbang zet in, "Vancungmi ih in sim dan vek ciah a si. 'Ngai uh, nan hnenah lungaiwnak nasa zet ka run keng, mi hmuahhmuah hrangah a si, tiah vancungmi in a sim kha," a ti.

A upa bik putar in ttong a rak cuh ih, "Ruat hnik uh! Vancungmi pakhat....kan hnenah thu a rung sim timi kha! Himi khawpi ih mi hngal le puarthau lakah kannih vek tuukhal pawl hnenih thu sim ding in a phah niam aw paih mi zohman an um lo ding si khawh! Asinan vancungmi pakhat cu a phah niam aw.....Cun, naute cu himi ran-inn ahhin a rak um taktak ih, curuangah kan ra hmu!" tiah mangbang zet in a sim. Nikhua ih vuakvelh a tuar mi tuukhaltu ih biang ahcun mitthli cu tivate bang in an luang rero.

Josef cun putar cu a zoh ih, "Ziangtin in hawl?" tiah a sut.

A rak bih hmaisatu in, "Vancungmi in, 'Nan hrangah naute a suak...."

"Si rori, kan hrangah!" Putar in sup aw thei lo in a ttong a rak botcat.

A rak bih hmaisatu cun vancungmi ih ttongkam ciahciah mangsuak ding ah ralringte'n a ttong: "Tuini ah David ih khawpi ah Rundamtu a suak..."

"Cumi cu hitawk hi a si...Bethlehem...David ih suahnak khua," tiah a nauta bik in a rak ttong lala. Cule, uang aw zet ih a ttang beng phah in, "Siangpahrang David khal kha tuukhal a si ti nan theih kha," a ti.

A upa deuh in a ttong a peh, ".....Rundamtu, Bawi Khrih a si."

"Khrih, Messiah...Amah hi a si!" tiah putar in naute khih phah in a rak bet.

A nauta deuh in, "Vancungmi kha in sim cipciar zet. Nan hrangih hmuhsaknak cu himi a si ding. Rannung rawl kuang sungah, puan ih tuam mi naute nan va hmu ding," a ti. Cu thluh ah a hni ih, "Ziangtin kan tthelh thei ding? Khawpi ah kan ra tlan vurvo ih, nanmah kan lo hawl hmuh tiang in ran-inn hmuahhmuah kan vehvai vivo," a ti. Malte a cawlh hnu ah, "Bethlehem ahhin sepbawm ih rannung rawl kuang a hmangtu naute suak thar paziat si nan theih?" tiah a sim bet.

Josef cu mangbang ttong thei lo in a um. Thil si dan cu khatin a si. Vancung ih kan Pa Amah rori in A Fapa hrangah tuang a rak tim. Nau sepbawm hleice a rak tuah. Pathian in a ngaihsak ve thotho mi ramthim hmel pu tuukhal pawl hrangih hmuhsaknak pakhat ah a rak hmang.

Josef in Mary ih kut cu fek zet in a vun kai.

Hminsin: Dr. Ralph F. Wilson ih "The Cradle, a Christmas Story" leh mi a si. Mahte vun mitthlam cop ih ngan mi asinan siar a nom ruangah ka leh mi a si.

I Hnitertu Naute Jesuh

I Hnitertu Naute Jesuh

"Ka hnenih Bawipa a um cu ka thei ringring; Ka vorhlam ih a um ruangah zianghman in i hnin thei lo ding. Curuangah lungawinak le thinnomnak in ka khat; Ka hna a ngam ringring a si." Saam 16:8-9

Brennan Manning in a cabu "The Relentless Tenderness of Jesus" (Jesuh ih Sualralnak Tel Lo Nunnemnak) timi sungah vanzam kerawn pakhat ih a ton dah mi thu a tarlang.

Christmas hlante a si ih Manning cu zarh-cem cawlh hmang ding ah Texas ih feh ding in Chicago vanzam kerawn ah a um. Asinan thlipi nasa zet a um ruangah amah le minung thawng tampi cu an tartahak. Vanzam zuan ding can hmuahhmuah an tthawn thluh. Misenpi theihternak system pawl an awn celcel, mipi cu vanzam a suah sal thei ding can theih duh ah ticket counter ah an buai luihlo. Nauhak pawl an ttap ih, mi tthenkhat cun to in thil um dan cu an zoh cuahco.

Cumi lai ah Manning cun kum upa lam deuh vun-dum nunau pakhat cu a kut thawn nau awi phah in a hni huahho thei ti a hmu ngah. Manning cun a va pan ih, "Na lung a awi tuknak hi i sim thei pei maw?" tiah a va sut. Cu nu cun, "Aw, Christmas a ra thleng zik thlang ih, naute Jesuh kha....Amah in i hniter," tiah a sawn.

Saam 16:8-9 kan zoh tikah, ziangtik lai can khal ih Jesuh ngaihven hi lungawinak le thinnomnak ih tawhfung a si ti kan hmu.

Nang teh ziang na bang?
Christmas can ahhin, hnattuan ih buai thei zet mi kan nun hi, a buai sinsin ttheu.
Tuini ah Bawipa thawn nan um tlang maw?
Lungawiza Christmas hman na duh maw?

Na duh ahcun, na cangvaihnak tinkim ah Jesuh telter aw.
Sunvu in amah thawn titi tlang uh.
Anih cun lungawinak thawn a lo hniter ding.

Hram: Katherine Kehler ih "Dat Baby Jesus – He Makes Me Laugh" a remcan dan ih lehher mi a si.

Christmas cu Duhdawtnak hrangah A Si

Christmas cu Duhdawtnak hrangah A Si

Matthew cu nu le pa nei lo a si ih, a nukhatta (nuseu) thawn an um. A nukhatta cu nu upa lam, mi thin sia, a si ih a naunu ih fapa a zohkhen mi phur rit ruangah a thinhngir a tteu thei zet. Matthew hnen ahcun, amah ih tthatnak um lo sehla, mi vakvai le beunak inn nei lo minung ah a can ding thu, cat bang lo in a sim ringring. Asinan, inn lam ih kawknak le lungngainak tam zet tuar phah cing khal in Matthew cu nauhak thinlung ttha le nunnem a si thotho.

Tlawng ttum hnu ah pindan thenfai le remkhawm bawm ding in ka hnenih a tanta ttheu hlan ahcun Matthew hi ka rak ngaihven hranpa lo. [A nukhatta ih kawk ding tuar huam in a tangta ttheu a rak si]. Pindan kan cinfel lai khal ah, ttong tam lemlo in, daite'n le hahdamte'n kan ttuan men ih, sunvu a sa celcel mi hmun ih awn-au a um lo mi cu nuam ti zet in kan tep phah ttheu. Kan ttong can ahcun Matthew cun a nu ih thuhla a rel tam bik. A nu a thih lai ah a no zet lai ko nan, a can neih hmuahhmuah amah thawn hmang tlangtu, lainatnak nei, mi nunnem le nu duhnung cu a cing ringring lai.

Christmas can a ra nai tikah Matthew cu tlawng ttum hnu ah a tangta nawn lo. A rat ding ka rak cuan ttheu nan, tlawng ttum a cut vete'n manhlap zet in a suak cih ttheu. Siimlam vei khat cu ka rak kham ih ziangah i bawm nawn lo tiah ka sut. Amah ka ngaizia ka sim tikah, a mit bial lengleng in i zoh ih, theih hiar zet mitmeng thawn, "I rak ngai taktak maw?" tiah i sut.

Kei cun i bawmtu ttha bik a rak si thu ka sim. Cutikah dimte'n, "Na hrangah thin tthawngtu pakhat ka tuah rero," tiah a thupte'n i sim. "Christmas hrangah a si," tiah i sim bet. Cu thluh cun a ning a zak ih, pindan ihsin a suak lohli. Cumi hnu khal ah tlawng ttum hnu ah a tangta nawn lo.

A netnak ahcun Christmas tlawng pih hlan ni netabik a rung thleng. Tlawng ttum hnu ah Matthew cu pindan sungah nuamnaite'n a rung lut khiaukho. A kut thawn a dunglam ah thil pakhat a thup phah. Ka rak zoh tikah hreh deuh nawn in, "Laksawng lo pek ding ka nei, na duh ka beisei," a ti. A kut a phorh tikah a kut zaphak fatakte pahnih par ahcun thing ih tuah mi bawm fatakte pakhat a um.

"A va mawi ve, Matthew. A sungah thil a um maw?" tiah a sunglam zoh tum ih bawmte tlunlam ong phah in ka sut. Matthew cun, "A sungih um mi cu na hmuh thei mi a si lo. Na tham thei lo, na tep thei lo ih, na feel thei fawn lo ding. Asinan Nunu in ziangtik lai khal ah na thin nuamtertu a si, zan khawsik khal ah a lo hlumter ih nangmah lawng na um can khal ah a lo himter tiah i sim ringring," a ti.

A kawlawng mi bawmte cu ka zoh. Cule, "Cumi cu ziang si Matthew? Ka thin nuamter zettu ding cu?" tiah nem zet in ka sut.

Matthew cun aw zaidam zet in, "Duhdawtnak a si. Midang na pek tikah a ttha bik tiah Nunu in i sim ringring," a ti. Cu thluh ah pindan cu awn-ai lote'n a suahsan.

Curuangah tu tiang in, thing belcawng pawl thawn mawi lo zet ih tuah mi bawm fatakte cu ka inn mileng pindan ih piano parah ka ret. Ka rualpi pawl in theih hiarnak mitmeng thawn cumi thuhla in sut tikah hni siamsi phah in, a sung ah duhdawtnak a um, tiah ka sim hai ttheu.

Si e. Christmas hi aipuang ih hlim le laamnak, nomkhawmnak, hlasak can, laksawng ttha le mangbangza pawl pekawknak khal a si. Asinan a tam bik ahcun, Christmas hi Duhdawtnak hrangah a si.

Hram: Ngantu theih lo mi "Christmas is For Love."

Stork Va ih Thuanthu Roling

Stork Va ih Thuanthu Roling

[Thuanthu roling timi cu a dik mi an si hran lo khal ah, minung tampi hliahkhuhtu an si ruangah kan theih ve a ttha timi thawn ngan mi a si]

Rannung dang hmuahhmuah cun Naute Khrih cu mangbang zet in an zoh men ih, hahdam deuh ih a um theinak ding ah ziang ka tuahsak ding timi an ruat lo lai ah, stork va cun natnak phunkim tuar huam in Naute Khrih hrangah thil ttha a ra tuah sak ti a si. Curuangah hlanlai ihsin stork va hi neihnunnak le vantthatnak thlentu a si tiah an rak zum khal hi a awmang zet.

Mary le Naute Jesuh cu Bethlehem khua ih caw-inn sungah an it. Vate le ramsa phunphun cu leitlun Bawipa ra cibai ding ah an ra suak khawm hai. Ramsa sual pawl cu hla deuh ah an ding ih, Siangpahrang thar vei khat vun hmuh ngah duak ding ti men lo cu ziang dang khal an ruahsan lo. Asinan ramsa dang pawl cu ngaitlawm aw zet in naute kiang ah an khuk an bil hai. Khuk biltu ramsa lakah ke sau zet le hmul var nei stork va khal a rak tel ve.

Stork va cun Siangpahrang thar cu cangpawl lakah a it ih lukham ding a nei lo ti a hmuh tikah a thin a zun tuk. Vate a si ruangah siangpahrang lukhum le hlawnthil mankhung cu a pe thei lo nan, Jesuh a lainat tuknak cun a neih mi laksawng ttha bik pe ding in a nor. Curuangah a hmul pawl a phawi ih, naute ih lukham ding ah a pe. Cumi cu naute hrangih lukham ttha bik a si.

Naute Jesuh cun hni siamsi le lungawi zet in stork va cu a zoh ih a cem thei lo mi sunlawinak thlawsuah a pe. Tuini tiang ah stork va pawl cu nau piansuahnak tarlangtu ah hman an si ih, naute khawlhnak thilri thawn tthen theih lo an si. Thli lakih a zam mi stork va hmuh ngah asilole inn parih stork va a ra fut tikah, vantthatnak ah ruat a si. Ziangahtile stork va hi naute kilkhawitu ah ruat an si.

Hlan san Greek thuanthu ahcun stork va hi naute pawl an nu le pa hnenih petu a si tiah an zum. Tidai umnak hmun ah naute thlarau pawl an um ih, stork va in naute pawl cu an nu le pa a si leh ding mi hnenah a hei thiar ttheu tiah an zum.

Cutin, pumpekawknak thawn Naute Khrih hmuahnak laksawng a rak petu stork va cu ngainat a hlawh mi va ah a rung cang ta.

Sirhsan: http://www.worldofchristmas.net/

Mifim Pathum ih Tontehnak Thuanthu Roling

Mi Fim Pathum ih Tontehnak Thuanthu Roling

[Thuanthu roling timi cu a dik mi an si hran lo khal ah, minung tampi hliahkhuhtu an si ruangah kan theih ve a ttha timi thawn ngan mi a si]

Ind ram Siangpahrang Melchior, Chaldea ram Siangpahrang Balthazar, le Jasper ram Siangpahrang Jasper cu an mifim arsi zohthiam pawl in Christmas Arsi thianghlim thuhla an theihter tikah an lung a awi zet. Peng thawng tampi hlatnak ih um an si nan, profet pawl ih sim cia mi Arsi cu can bangrep ah an rak hmu. Arsi cu Jew pawl ih Siangpahrang le Bawi suah ding thuhla theihtertu a si ti an theih ruangah, va hawl ih va be ding ah an ruatcat. An pathum in thei aw dah lo an si nan, laksawng mankhung tampi keng in can khat te ah an poksuak hai. An laksawng phurtu kala-uk, laak le rang pawl thawn, an siahhlawh minung tampi in an thlun.

Arsi cun rin-um le tleu zet in lamzin a hruai vivo hai. An cawlh can ah a cawl ih, an feh sal tikah a tthawn aw sal ve. Khrih suah can ahcun leitlun ih remdaihnak a um thluh ruangah khawpi sangka pawl khal an hrangah an rak ong aw cia ringring. Siangpahrang hmuihmel le thuamhnaw thawn an si fawn ruangah lamzin tluan ih mipi khal in an ttihzah hai. Arsi cun Bethlehem pannak ding lamzin olsam bik a kawhhmuh vivo ruangah tlangtluan, tiva, horkuam, phairawn le hramlak pawl khal harsa tuk lo in an paltlang thei vivo.

Asinan Jerusalem an thlen tikah khawdur in Arsi a hliahphen ih an hmu thei lo. Cumi can ah Siangpahrang pathum cu an tong aw ngah ih ttihzahawknak le lungawinak nasa zet thawn hmeltheihawknak an tuah tikah, thuhla pakhat hrangih ra an si hai ti an thei. Curuangah cumi ihsi cun feh tlang ding in an lung a kim.

Arsi a lang nawn lo ruangah Jerusalem sungah Khrih cu an hawl. A ram sungih siangpahrang pathum an ra thlen thu, le Jew Siangpahrang thar suak mi thuhla an zingzoi thu cu Herod in a rak thei. Curuangah a siangpahrang inn ah a sawm hai ih, Bethlehem ah feh ding in a kawhhmuh hai. Khrih an hmuh tikah amah khal rak pehtlaih sal ding ah a dil hai.

Cu thluh in Mifim Pathum cu an poksuak sal. Jerusalem khawpi ihsi an suah vete'n Arsi cu a lang sal ih Bethlehem thlen tiang in an thlun. Naute Thianghlim hnen an nai vivo tikah Arsi cu a tleu sinsin. Bethlehem cu siimlam nazi paruk ah an va thleng. Caw-inn hnuaihnung zet tlun ih Arsi a din an hmuh tik khal ah malte hman an mang a bang lo. Arsi cu a tleu nasa tuk ih van ah ni dang pakhat a um bet vek a si.

A hmaisa bik ah Melchior cu caw-inn sungah a vung lut. Melchior cu putar a si ih, caw-inn sung ahcun fimnak thawn a khat mi amai' kum zat putar pakhat a vung hmu. A vei hnihnak ah kum lailak a si mi Balthazar cu caw-inn sungah a vung lut ih daite'n, hahdam zet ih thla a rak cam mi amai' kum rual pacang a vung hmu ve. A nauta bik Jasper khal in amai' kum zat mino zah-um zet pakhat a vung hmu ve.

Cu thluh ah an pathum in an lut tlang ih Hnahkhat Mary le Naute Jesuh cu an vung hmu. Cutikah lungawinak le ttihzahnak thawn an ttap. Laksawng ropi tam zet thawn an ra nan Naute Thianghlim an hmuh tikah an lung a hlo thluh ih an rothil lak ihsin an kut ih thleng hmaisa bik pakhat cio lawng peknak cang an thiam.

Melchior cun sui apple hlum le sui tangka sawmthum a pe. Balthazar cun rimhmui a pe ih, Jasper in myrrh rimhmui a pe. An zanmang ah vancungmi in a sim vekin, Herod hnenah feh nawn lo'n, anmai' ram ah zin dang ihsin an tlung hai. Cule, Ind ram ih Vaws Tlang ah, Naute Thianghlim biaknak ding, le an thih tikih anmah phumnak ding ah biakinn mawi zet pakhat an sak ta.

Cu thluh ah thlahawknak an tuah ih, anmai ram cio ah lungawite'n an tlung. 

Sirhsan: http://www.worldofchristmas.net/

Christmas Mawza Sau ih Thuanthu Roling

Christmas Mawza Sau ih Thuanthu Roling (lole) Paisabawm Pathum ih Thuanthu Roling (lole) Fala Hnahkhat Pathum hrangih Pasal Man

[Thuanthu roling timi cu a dik mi an si hran lo khal ah, minung tampi hliahkhuhtu an si ruangah kan theih ve a ttha timi thawn ngan mi a si]

Christmas Hmuah Zan ah mawza (ngalzel) sau sop in tukvirh tlang lole tappi kiang ah pho in a sungah Santa Claus in laksawng a rak ret ding timi cindan hi Mithiang Nicholas ih thuanthu ah hram a bun mi thotho a si. Mithiang Nicholas in fala hnahkhat unau thum hrangih pasal man ding ah paisabawm pathum a pek mi thuhla a si ruangah thulu dangdang khal a neihnak a si.

Turkey ram ah kum zapi 17 liam zo ih a rak thleng mi a si an ti. Myra khawpi Bishop Nicholas cu lainatnak thinlung le nauhak pawl a duhdawtnak ruangah mi hmuahhmuah ih theih a hlawh. Christmas Hmuah Zan ah nauhak pawl kha a thupte'n laksawng a pe hai ttheu.

Vei khat cu inn pakhat kiang ih a feh lai ah pa pakhat le a fanu an ttah rero lai a thei. Innsang pa cu mi fel le zah-um zet asinan, vansiat ah ei ding le hnipuan hruh ding khal lei thei lo in a um. Hnattuan a hawl hmu thei lo ih bawmtu ding khal a nei lo. A fanu mawi zet pathum hrangih pasal man (dowry) ding an neih lo ruangah a fanu pawl cu pasal nei thei lo in an um. Ei ding an neih fawn lo ruangah hlawhhlang ih zuarawk ttul dinhmun ah an thleng fawn. Cumi ruangah riahsia ih ttap mi an si.

Cumi a theih tikah Nicholas cun a lainat tuk. An inn a zoh tikah tukvirh tlang ih an pho mi mawza sau pawl a hmu ih, cumi sungah pasal man ding daih sui tangka pawl a thupte'n a thun hai. Mithiang Nicholas cu Santa Claus ti ih a rung lar hnu tiang ah himi thuanthu roling hin a run thlun lanta.

Thuanthu ti fam cu himi ahhin rel dan dangdang khal a um. Thuanthu lar zet pakhat ahcun Mithiang Nicholas cu zan ah mi zah-um ih inn ah a va feh ih tukvirh ihsin sui dip khat a deng lut ti a si. Cumi thawn mi zah-um cun a fanu upa bik cu pasal a neihter thei. A thaizan ah a va feh lala ih sui dip khat a deng lut lala. Cutin mi zah-um ih fanu upa bik sangtu khal pasal a nei thei ve. Cuti'n zan dang ah fanu nauta bik pasal man ding sui dip khat a deng lut sal ti a si.

Rel dan dang lala ahcun mi zah-um cun anmah bawmtu cu theih a duh ruangah, a zan thumnak ah tukvirh kiang ihsin a rak bawh thup. Sui dip deng lut ding ih Mithiang Nicholas a rat tikah mi zah-um cun a korfual in a rak kaih ih, thup aw lo ding in zangfah a dil. Asinan a hnattuan zah-um theih ngah a si ruangah Mithiang Nicholas cu a ning a zak ih, Pathian ih hna a ttuan mi a si ruangah, zo hnen hman ih sim lo ding in mi zah-um cu a sim, ti a si.

Rel dan dang lala ahcun Mithiang Nicholas in a zan thumnak ih sui dip a va den lut tum tikah, mi zah-um in a rak bawh thup ti a hmu ngah. Curuangah an inn meikhu suahnak ah a kai ih sui dip cu a vun thlak. Cumi zan kherkher ah mi zah-um ih fanu nauta bik cun a mawza sau a rak sop ih ro ding in meisa tlun ah a rak zar. Mithiang Nicholas in meikhu suahnak ihsi sui dip a vun thlak tikah fanu nauta bik ih mawza sau sungah a lut ngah kherkher ih, a thaizing ah a ra hmu ti a si.

Dutch miphun nauhak pawl cun anmah kilkhawitu mithiang, le anmah laksawng petu Sinterklass ih rang hrangah an kedam sungah cangpawl le carrot an ret sak ttheu. Swedish nauhak pawl cun Christmas can ah Tomte timi, leilung sung ih hlawnthil pawl kilkhawitu khuavang fate, cu Santa Claus aiah an rak hngak ttheu. France, Mexico le Spain ram pawl ih hmun tthenkhat ahcun nauhak pawl in an kedam sungih laksawng ra rettu ding ah Siangpahrang Pathum an rak hngak ve fawn.

France ram saklam ih um mi nauhak pawl lala cun Pere Fouettard lole Father Spanker (Taw Bengtu Pa) in Christmas can ah ra vehvai lo ding in thla an cam ttheu. Ziangahtile nauhak huatsuak le nung ttha lo pawl cu Father Spanker in nun a sim ih an taw ah a beng ttheu tiah an zum. Italian nauhak pawl cun Santa Claus aiah La Befana an rak hngak ttheu. La Befana hin Epiphany lole January 6 ah nauhak pawl laksawng a pe ttheu tiah an zum.

Greek ram ahcun phairawn ih um nauhak pawl cu Cakuat Mithiang (Saint of Letters) a si mi Agios Vasilis in a vehvai ih laksawng a pe hai ttheu. Asinan tlang par ih um nauhak pawl cu khuavang fatakte pawl in an vehvai ttheu ih nauhak ttha pawl hnenah an duh mi laksawng an pe ttheu ve.

Laksawng pekawknak cindan timi hin Jesuh amah rori khal leitlun hrangih pek mi laksawng a si timi, le a suah lai ih a ngah mi laksawng pawl in mangsuakter ttheu a si.

Sirhsan: http://www.worldofchristmas.net/

Sage Hramkung ih Thuanthu Roling

Sage Hramkung ih Thuanthu Roling

[Thuanthu roling timi cu a dik mi an si hran lo khal ah, minung tampi hliahkhuhtu an si ruangah kan theih ve a ttha timi thawn ngan mi a si]

Hlanlai profet pawl ih sim cia bang in Israel siangpahrang a si ding mi Messiah cu a ram sungah a suak ti a theih tikah Siangpahrang Herod cu a thin a heng zet. Naute Jesuh cu khuitawk ah ka hawl hmu thei ding ti a theih lo ruangah, mi thin sia le zangfahnak nei lo Herod cun kum hnih hnuailam naute hmuahhmuah that ding in thupek a suah. Cumi lakah Naute Jesuh a tel ve ding ih, amah lawng in siangpahrang a ttuan lanta thei ding tiah a ruat.

Asinan vancungmi pawl in Joseph cu Mary le Naute Jesuh hruai in Bethlehem suahsan ding ah, le Judea ramri kan in Egypt ram ih tlanpi ding ah a zanmang sungah an sim. Vancungmi pawl ih sim bang in Joseph cun a tuah. An lamzin cu a hla zet ih, mipi pawl in an hmuh dah lo mi mikhual cu an ttih thei tuk fawn ruangah, anmah bawmtu siseh, beunak ding petu siseh, tidai petu menmen tiang in an um lo.

Asinan Joseph le Mary cun taimak suah in Judea ram cu suahsan thei an zuam ttentto. Vei khat cu, an feh rero lai ah Mary cu a ti a hal tuk ih a feh thei nawn lo. An laak khal a ti a hal tuk ve ih, Naute Jesuh khal hnawi fawh a ttul. Curuangah lamzin sir ah an cawl ih Mary in Naute Thianghlim cu hnawi a fawh. Cumi lai ah Joseph cu a nai biknak khawte ah tidai hawl ding in a feh.

Vei le khat ah Mary in minung kiauraak awn le rang tlan rero ke awn pawl a thei thutthi. Cutikah a ttih tuk ih a tha a tthia thluh. Herod ih ralkap pawl in an kaih ahcun, zangfahnak nei lo zet in naute ih hngawng an tan ding ti a thei. An kiangkap ah relhnak ding puk le thingkung tivek a um fawn lo. Anhai zet in a um.

A kiangkap a zoh tikah a par zikte mi rose phur khat a hmu. Mary in rose phur hnen ahcun anmah thup ding ah zangfah a dil nan, rose cun uangthuang zet in a rak el. Ralkap pawl ih an pal kiak thluh khal a phang fawn. Cumi ihsin rose kung in hling a run nei lanta. Mary cu luangpar hnenah a va tlan sal ih, pangpar tam zet a neih ruangah anmah thup theitu ding a si ti hmu in, anmah thup ding ah a va dil. Asinan luangpar cun pangpar a parternak ah a buai tuk ti puhmawh in a rak el lala. Cumi ihsi thok in luangpar ih rim cu a rung se lanta.

Relhnak ding ih a tang mi umsun cu sage hramkung lawng a si thlang. Sage hramkung cu lainatnak nei le mi tirhsiang a si ruangah, Mary in amah le a naute thup ding ih bomnak a va dil tikah pangpar tampi a hun suah ih Mary le naute cu a khuhter. Ralkap pawl an ra thleng nan sage pangpar in a khuh hai ruangah Mary le naute cu an hmu lo.

Cumi ihsi thok in sage hramkung cu hramkung thianghlim ah ruat a si ih, nat damter theinak tampi a nei tiah an zum.

Sirhsan: http://www.worldofchristmas.net/