Fang Khat Nawi Pahnih ih Thuanthu
1945 kum October
thla ni 27 ah Brazil ram, Pernambuco ramkulh ih khawte pakhat ah lothlo innsang
pakhat ihsin mipa naute pakhat a rung suak. Cui' innsang cu an retheih tuk
ruangah nauhak cu kum li a ti ihsin lamzin par ah mipe zuar in a vak ttheu.
Cuti cing khal in camdik in rawl a ei ngah thei lo ih, hnipuan khal hup aw kim
in a hruh thei lo. Tlawng a kai thok can ah tlawng cawlh can tinte'n a rualpi
pahnih thawn mi veivakpawl ih kedam rawtsak in an hlawh aw. Kedam rawttu an um
lo cun rawl ei ding an nei lo.
Cui nauhak kum
12 a si lai, zan khat cu dawrtuah milian pakhat kedam rawtter ding in a ra.
Nauhakpa le a rualpi pahnih cu kedam rawt ngahtu si cuh aw in milianpai' kiang
ah an va tlan khawm. Nauhak pathum ih ruahsannak mitmeng pawl a hmuh tikah
milianpa cu a an a hai. A netnak ahcun milianpa cun fang khat nawi pahnih a
phorh ih, "Paisa ttulhai bik ka kedam ka rawtter ding. Rawt man fang hnih
ka pe ding," a ti.
Cumi lai ahcun
kedam vei khat rawt man ah pia 20 lawng a si. Fang hnih cu a let hra tluk a si
tikah, van ihsi rung tla mana sang vek a si ih, nauhak pathum ih mitmeng khal a
hung tleu.
"Zing ihsin
rawl ka ei ngah hrih lo. Rawl leinak ding paisa ka ngah lo ahcun rilrawng in ka
thi ding," tiah an pathum lakih pakhat in a ti.
"Kan inn ih
rawl a um nawnlonak ni thum a si zo. Ka nu a dam lo. Kan innsang hrangah rawl
ka lei tlun a ttul. Ka lei ngah thei lo ahcun zan ah in vaw ding," tiah a
dang pakhat in a sim.
A netabik nauhak
cun milianpai' kut ih paisa zoh phah in malte sung thu a vun ruat. Cu thluh in,
"Himi paisa hi kei in ngah sehla cun an pahnih hi fang khat veve in ka pe
ding," a ti. Nauhakpai' ttong a theih tikah milianpa le nauhak dang pahnih
cu an mang a bang.
"Anih hi ka
rualpi tthabik an si. An ril a rawnnak ni khat a rei zo. Kei cu sun ah mipe malte
ka ei ngah ruangah kedam rawtnak ding thazang ka nei lai. Na kedam cu keimah in
ka rawt ko pei. Na lungkim ding rori in ka lo rawtsak ding," tiah a sim
bet.
Nauhakpai'
ttongkam cun milianpai' thinlung cu a neh zet. A kedam a rawtter hnu ah paisa
fang hnih cu a pe. Nauhak cun ziang dang hman ttong lo in paisa cu a la ih, a
rualpi pahnih cu a zem cih.
Ni malte a rei
hnu ah milianpa cun nauhakpa cu a ra hawl ih, tlawng cawlh can tinte'n a dawrpi
ah hna a ttuanter. Zanriah khal a do. Hlawhman a mal nan kedam rawt hnak cun a
ttha sawn. Cumi cu mah hnakih rethei sawn a bom ruangih a ngah mi canvo a si ti
a thei. Curuangah lehhnu khal ah amah hnakih rethei a hmuh tinte'n cu a ti thei
tawk in a bawm vivo.
Lehhnu cun
tlawng a cawl ih, hnattuannak hmun ah a lut. Hnattuantupawl in hnattuantu canvo
an ngah theinak ding ah a dil. Kum 21 a si ah Hnattuantu Pawlpi ah a lut. Kum
45 ah Hnattuantu Party a din.
2002 kum October
thla ah, "Hi ram ih minung hmuahhmuah ni khat ah rawl vei thum ei ngah
ding in ka ttuan ding," timi thukam thawn ramhotu hrilawknak ah a tel ve.
Mipi ih duh hlawh in Brazil ram ih Ramhotu 35-nak ah a hung cang. Brazil
sanphung ah Hnattuantu Party ihsi ramhotu sinak ngah hmaisabik a si. 2006 kum
ah ttum hnihnak a zuam sal ih ramhotu ah hriltlin a si lala.
Kum 8 sung
ramhotu a ttuannak ah a tiamkam mi vek in a ttuan taktak. Brazil ram pumpuluk
ih nauhak zatek 93% le pitling zatek 83% in ni khat ah rawl vei thum ei ngah
ding in a tuah thei.
Amai'
kaihhruainak hnuai ah Brazil ram cu 'Hramhring Ei Dinosaur' dinhmun ihsin
"America Khawmualpi ih Kiosa" dinhmun thleng in, leitlun huap ih
sumtuahlam thazang tthabik ram ah pahranak dinhmun ah a hung ding.
Cu pa cu midang
a si lo. 2010 kum cem zawng ah Ramhotu a sinak ihsi cawl Brazil Ramhotu hlun
Luiz Inacio Lula da Silva a si.
"Mah le mah
beidong aw aw hlah. Midang khal dungtun aw hlah. Midang hlawknak tuahsak hi
duhamnak ttha zet a si. Ziangahtile midang na bom lai ahcun an hrangah pathian
na si. Midang na ngaihsak sinsin rual in, mah le mah hrangih donharnak thinlung
khal a mal sinsin," tiah Nobel Remdaihnak Laksawng ngahtu Tibet Phungki
Bawi Dalai Lama in a rak sim.
No comments:
Post a Comment