25 November, 2014

Zan Thianghlim


Zan Thianghlim


Zan thim lakah meisa hrangih hman ding meihol cawi ding hawl in pacang pakhat a vak rero. Inn khat hnu inn khat ah a feh ih sangka a va king. "Duhdawtmi rualpipawl, in bawm hram uh!" tiah a va dil hai. "Ka nupi in tu pekte ahkhan naute a hring. Amah le naute hrangah ai ding meisa hlum ka muah sak a ttul."

Asinan zan khawthim bepbep lak ahcun, minung hmuahhmuah an rak itthat hluh zo. Zohman in a dilnak cu an sawn lo.

Pacang cu a veivak peh vivo. A netnak ah a hlatnak hmun ih um meisa tleu pakhat a hmu. Cutawk hmun lam a va pan tikah meisa cu inn umlonak hmun ih rak alh rero a si ti a va hmu. Meisa kiang ahcun tuu tampi an rak itthat ih, tuukhaltu putar pakhat in tuu runrual cu a rak kilkhawi.

Meihol cawi duhtu pacang cu tuupawl umnak hmun a va thlen nai tikah, tuukhaltu ih ke hram ahcun uico tumpi pathum an it ve ti a va hmu. Pacangpa a va thlen nai tikah uicopawl cu an tthangharh ih an hngirhngir. Mi bo an man a bang. Asinan ziang awn-au hman a suak lo. Pacang cun uicopawl ih tuanghmul an tung so ih an haa hriam le var zet cu meisa eng ah an tleu zukzo ti a hmu. Cu thluh in a umnak lam ah an ra tlan ciamco.

Uico pakhat in a ke ah a keu ih, a dang pakhat in a kut ah a keu vekin a thei. A dang pakhat in a or a keu in a thei fawn. Asinan an khaberuh le haa pawl cun uicopawl ih duhdan an thlun lo. Pacang khal cun natnak fatakte hman a tuar lo.

Cuihnu cun pacang cun a duh mi ngah thei ding in feh bet a tum. Asinan tuupawl cu thuah aw deuhthaw in naituk ih an kual ruangah meisa umnak ah a feh thei lo. Curuangah tuupawl par ihsin meisa umnak ahcun a va feh. Asinan tuu pakhat hman an tthangharh lo ih, a cang khal an cang lo.

Meisa kiang a thlen zik zawng ah tuukhaltu cun a rak zoh. Tuukhaltu cu putar thin bahlak zet a rak si. Nel um lo zet le hrothak zet a si. Atheih dah lo mi minung a rat a hmuh vete'n tuu a khalh tintei' a kut thawi' thlah aw dah lo kianghrol saupi, a zim zum, cu a la ih cu pa cu a rak khawh. Kianghrol cu pacangpai' lam ah a ra zuang. Asinan pacangpai' hnen a thlen hlan ah khatlam ah pial in a kiang ihsin a lan ih tivakap hmun hlapi ah a va thleng.

Pacangpa cu tuukhaltui' hnenah a va feh ih hitin a va sim: "Mi ttha pa, i bawm hram aw, na meisa hi i san hram aw! Ka nupi in tu pekte ahkhan nau a hring ih, amah le naute an khua a hlum theinak ding ah meisa ka muah sak a ttul."

Tuukhaltu cun a siang lo zik. Asinan uicopawl in cui' pacangpa cu an tuahmawh thei lo, tuupawl parih a feh khal ah tuupawl an tlan lo ih, a kianghrol khal in a tthelh, timipawl a vun ruat tikah a ttih deuh ih, pacangpai' dil mi cu a el ngam lo.

"Na duh zat in la aw!" tiah pacangpa cu a sim.

Asinan cumi can ahcun meisa cu a rak alh thluh zik thlang. A tang lai mi thingtum simaw, thinghnge simaw pakhat hman an um nawn lo. Meiling vam hiamhiam pawl lawng an um. Pacangpa cun meiling vam hiamhiam pawl laknak ding cawhlek simaw, khengdar simaw a nei fawn lo.

Cumi a hmuh tikah tuukhaltu putar cun, "Na duh zat in la aw!" a ti sal. Pacangpa in meiling pakhat hman lak theidan ding a neih lo zia a hmuh tikah a lung a awi zet.

Asinan pacangpa cun vutcam lakih meilingpawl cu a kut lawng in a lak ih a korfual thawn a zawi. A kut lawng in a sar nan meiling in an kang lo ih, a korfual khal an popter lo. Thingthei rah simaw, apple simaw ken vekin meilingpawl cu a keng men.

Tuukhaltu sualral le thinlung hak cun cui thilthlengpawl a hmuh thluh tikah a mang a bang. Tuizan hi ziangvek zan ha a si ding! Uicopawl in mi an keu lo, minung hmel thar ra cing in tuupawl an ning a ttih fawn lo, a kianghrol in minung a that thei fawn lo, meisa in mi a kang thei fawn lo? Pacangpa cu a ko kir sal ih, "Tuizan hi ziangvek zan si? Ziangtin si thil hmuahhmuah in na parah zawnruah lainatnak an langter?" tiah a sut.

Cutikah pacangpa cun, "Nangmah rori in na hmuh lo ahcun lo simfiang theih ci a si lo," tiah a sawn. Cu thluh cun kir sal lohli a duh. A nupi le a fate khawhlumter ding in meisa muah lohli a duh.

Asinan tuukhaltu cun cuvek thilthleng hmuahhmuah cu ziangvek thil ra thleng ding tarlangtu an si timi a hmuhsuah hlan ih pacangpa a liam hloh lanta ding a phang sal. Curuangah a tho ih pacangpa cu a cennak hmun an thlen tiang in a va thlun.

Cutikah tuukhaltu cun pacangpa cun cennak ding deuthlam men hman a rak nei lo ti a hmu. A nupi le naute cu tlang par ih puk pakhat sungah an rak it. Inn phar vekih um lungto dai ttiamttiam pawl ti lo cu thil dang zianghman a um lo.

Tuukhaltu cun sualnak nei lo naute zangfakza cu a hmuh tikah khawsik ruangah a thih phah thei ding tiah a ruat. Curuangah mi thinlung ruh zet a si ko nan, a thinlung a hung nem ih, bawm duhnak lungput a hun nei. Cutin a liang ih phurh mi rucksack (ruksaih) phelh in, a sungih tuuvun var le nem zet pakhat a phorh hnu ah, naute ih ihnak ding ah ti'n pacangpa cu a pek.

Asinan anih khal lainat zawnruahnak nei thei ve a si ti a hmuhsuahawk vete'n a mit a hung vang. Tuihlan ih a rak hmuh thei dah lo mi, le a rak theih thei dah lo mi pawl a hmu thei in, a thei thei thlang.

A kiangkap cu thla var mawi zet nei vancungmi tetakte pawl in an rak dinkulh thluh ti a hun hmu. Cui' vancungmipawl cun hri bun mi thlungdar an keng cio ih, a sualnakpawl ihsin leitlun runsuaktu ding Rundamtu cu tuizan ah a suak ti'n ring zet in hla an sak rero.

Cutikah tuizan ahhin thil ziangkim an lung a awi thluh ih, thil dik lo pakhat hman an rak tuah duh lo a si ti a hun theithiam.

Vancungmipawl cu amai' kiang lawng ah si lo in hmuntin ah an um ti a hmu fawn. Lungpuk sung khal ah an to, lungpuk lenglam ih tlang par khal ah an to vialvial ih, van par khal ah an zuang rero fawn. Tamngaipi in a bur pipi'n an rung hai ih, an fehliam phah ah malte ding lawk in naute cu an run bih duak ttheu.

Lungawinak le aipuannak maksak, le zaihla le hlimnak puai ropi a rak um! Anih in zianghman a tuah thei hlan ah zan khawthim lakah hivek thil hmuahhmuah a hun hmu a si cu! A mit vanter a si ruangah a lung a awituk ih a khuk bil in Pathian hnenah lungawithu a sim.

Tuukhaltu ih hmuh mi kha kannih khal in kan hmuh thei mi an si ve ko ding. Ziangahtile, hmu thei sehla cun, Christmas Hmuah Zan tinte'n vancungmipawl cu van ihsin an rung zuang suk ringring ti kan hmu ding.

Himi hi nangmah ka lo hmuh le nangmah in keimah i hmuh tluk ih thudik a si ti hi cingkeng tengteng aw. Hivek hmuh theinak hi mei-inn le sathaufar tleunak thawi' langter theih a si lo ih, ni le thlapi par khal ah a tthum aw lo. A ttul mamawh taktak mi cu Pathian sunlawinak hmu theitu mit kan neih ding sawn kha a si.
Zan thim lakah meisa hrangih hman ding meihol cawi ding hawl in pacang pakhat a vak rero. Inn khat hnu inn khat ah a feh ih sangka a va king. "Duhdawtmi rualpipawl, in bawm hram uh!" tiah a va dil hai. "Ka nupi in tu pekte ahkhan naute a hring. Amah le naute hrangah ai ding meisa hlum ka muah sak a ttul."

Asinan zan khawthim bepbep lak ahcun, minung hmuahhmuah an rak itthat hluh zo. Zohman in a dilnak cu an sawn lo.

Pacang cu a veivak peh vivo. A netnak ah a hlatnak hmun ih um meisa tleu pakhat a hmu. Cutawk hmun lam a va pan tikah meisa cu inn umlonak hmun ih rak alh rero a si ti a va hmu. Meisa kiang ahcun tuu tampi an rak itthat ih, tuukhaltu putar pakhat in tuu runrual cu a rak kilkhawi.

Meihol cawi duhtu pacang cu tuupawl umnak hmun a va thlen nai tikah, tuukhaltu ih ke hram ahcun uico tumpi pathum an it ve ti a va hmu. Pacangpa a va thlen nai tikah uicopawl cu an tthangharh ih an hngirhngir. Mi bo an man a bang. Asinan ziang awn-au hman a suak lo. Pacang cun uicopawl ih tuanghmul an tung so ih an haa hriam le var zet cu meisa eng ah an tleu zukzo ti a hmu. Cu thluh in a umnak lam ah an ra tlan ciamco.

Uico pakhat in a ke ah a keu ih, a dang pakhat in a kut ah a keu vekin a thei. A dang pakhat in a or a keu in a thei fawn. Asinan an khaberuh le haa pawl cun uicopawl ih duhdan an thlun lo. Pacang khal cun natnak fatakte hman a tuar lo.

Cuihnu cun pacang cun a duh mi ngah thei ding in feh bet a tum. Asinan tuupawl cu thuah aw deuhthaw in naituk ih an kual ruangah meisa umnak ah a feh thei lo. Curuangah tuupawl par ihsin meisa umnak ahcun a va feh. Asinan tuu pakhat hman an tthangharh lo ih, a cang khal an cang lo.

Meisa kiang a thlen zik zawng ah tuukhaltu cun a rak zoh. Tuukhaltu cu putar thin bahlak zet a rak si. Nel um lo zet le hrothak zet a si. Atheih dah lo mi minung a rat a hmuh vete'n tuu a khalh tintei' a kut thawi' thlah aw dah lo kianghrol saupi, a zim zum, cu a la ih cu pa cu a rak khawh. Kianghrol cu pacangpai' lam ah a ra zuang. Asinan pacangpai' hnen a thlen hlan ah khatlam ah pial in a kiang ihsin a lan ih tivakap hmun hlapi ah a va thleng.

Pacangpa cu tuukhaltui' hnenah a va feh ih hitin a va sim: "Mi ttha pa, i bawm hram aw, na meisa hi i san hram aw! Ka nupi in tu pekte ahkhan nau a hring ih, amah le naute an khua a hlum theinak ding ah meisa ka muah sak a ttul."

Tuukhaltu cun a siang lo zik. Asinan uicopawl in cui' pacangpa cu an tuahmawh thei lo, tuupawl parih a feh khal ah tuupawl an tlan lo ih, a kianghrol khal in a tthelh, timipawl a vun ruat tikah a ttih deuh ih, pacangpai' dil mi cu a el ngam lo.

"Na duh zat in la aw!" tiah pacangpa cu a sim.

Asinan cumi can ahcun meisa cu a rak alh thluh zik thlang. A tang lai mi thingtum simaw, thinghnge simaw pakhat hman an um nawn lo. Meiling vam hiamhiam pawl lawng an um. Pacangpa cun meiling vam hiamhiam pawl laknak ding cawhlek simaw, khengdar simaw a nei fawn lo.

Cumi a hmuh tikah tuukhaltu putar cun, "Na duh zat in la aw!" a ti sal. Pacangpa in meiling pakhat hman lak theidan ding a neih lo zia a hmuh tikah a lung a awi zet.

Asinan pacangpa cun vutcam lakih meilingpawl cu a kut lawng in a lak ih a korfual thawn a zawi. A kut lawng in a sar nan meiling in an kang lo ih, a korfual khal an popter lo. Thingthei rah simaw, apple simaw ken vekin meilingpawl cu a keng men.

Tuukhaltu sualral le thinlung hak cun cui thilthlengpawl a hmuh thluh tikah a mang a bang. Tuizan hi ziangvek zan ha a si ding! Uicopawl in mi an keu lo, minung hmel thar ra cing in tuupawl an ning a ttih fawn lo, a kianghrol in minung a that thei fawn lo, meisa in mi a kang thei fawn lo? Pacangpa cu a ko kir sal ih, "Tuizan hi ziangvek zan si? Ziangtin si thil hmuahhmuah in na parah zawnruah lainatnak an langter?" tiah a sut.

Cutikah pacangpa cun, "Nangmah rori in na hmuh lo ahcun lo simfiang theih ci a si lo," tiah a sawn. Cu thluh cun kir sal lohli a duh. A nupi le a fate khawhlumter ding in meisa muah lohli a duh.

Asinan tuukhaltu cun cuvek thilthleng hmuahhmuah cu ziangvek thil ra thleng ding tarlangtu an si timi a hmuhsuah hlan ih pacangpa a liam hloh lanta ding a phang sal. Curuangah a tho ih pacangpa cu a cennak hmun an thlen tiang in a va thlun.

Cutikah tuukhaltu cun pacangpa cun cennak ding deuthlam men hman a rak nei lo ti a hmu. A nupi le naute cu tlang par ih puk pakhat sungah an rak it. Inn phar vekih um lungto dai ttiamttiam pawl ti lo cu thil dang zianghman a um lo.

Tuukhaltu cun sualnak nei lo naute zangfakza cu a hmuh tikah khawsik ruangah a thih phah thei ding tiah a ruat. Curuangah mi thinlung ruh zet a si ko nan, a thinlung a hung nem ih, bawm duhnak lungput a hun nei. Cutin a liang ih phurh mi rucksack (ruksaih) phelh in, a sungih tuuvun var le nem zet pakhat a phorh hnu ah, naute ih ihnak ding ah ti'n pacangpa cu a pek.

Asinan anih khal lainat zawnruahnak nei thei ve a si ti a hmuhsuahawk vete'n a mit a hung vang. Tuihlan ih a rak hmuh thei dah lo mi, le a rak theih thei dah lo mi pawl a hmu thei in, a thei thei thlang.

A kiangkap cu thla var mawi zet nei vancungmi tetakte pawl in an rak dinkulh thluh ti a hun hmu. Cui' vancungmipawl cun hri bun mi thlungdar an keng cio ih, a sualnakpawl ihsin leitlun runsuaktu ding Rundamtu cu tuizan ah a suak ti'n ring zet in hla an sak rero.

Cutikah tuizan ahhin thil ziangkim an lung a awi thluh ih, thil dik lo pakhat hman an rak tuah duh lo a si ti a hun theithiam.

Vancungmipawl cu amai' kiang lawng ah si lo in hmuntin ah an um ti a hmu fawn. Lungpuk sung khal ah an to, lungpuk lenglam ih tlang par khal ah an to vialvial ih, van par khal ah an zuang rero fawn. Tamngaipi in a bur pipi'n an rung hai ih, an fehliam phah ah malte ding lawk in naute cu an run bih duak ttheu.

Lungawinak le aipuannak maksak, le zaihla le hlimnak puai ropi a rak um! Anih in zianghman a tuah thei hlan ah zan khawthim lakah hivek thil hmuahhmuah a hun hmu a si cu! A mit vanter a si ruangah a lung a awituk ih a khuk bil in Pathian hnenah lungawithu a sim.

Tuukhaltu ih hmuh mi kha kannih khal in kan hmuh thei mi an si ve ko ding. Ziangahtile, hmu thei sehla cun, Christmas Hmuah Zan tinte'n vancungmipawl cu van ihsin an rung zuang suk ringring ti kan hmu ding.

Himi hi nangmah ka lo hmuh le nangmah in keimah i hmuh tluk ih thudik a si ti hi cingkeng tengteng aw. Hivek hmuh theinak hi mei-inn le sathaufar tleunak thawi' langter theih a si lo ih, ni le thlapi par khal ah a tthum aw lo. A ttul mamawh taktak mi cu Pathian sunlawinak hmu theitu mit kan neih ding sawn kha a si.

#Nunau lakih Nobel Calai Laksawng ngah hmaisabiktu Selma Lagerlof ih "Holy Night"

No comments: